VANCE/OWEN-PLAN

Het is verbazingwekkend dat het zolang heeft geduurd voordat bij monde van brigade-generaal b.d. J.C.A.C. de Vogel (NRC Handelsblad, 30 maart) werd uitgesproken wat vrijwel na het begin van de burgeroorlog in Bosnië-Herzegovina duidelijk was.

De onmenselijke wijze waarop bevolkingsgroepen, dikwijls onder leiding van hun eigen buren, van huis en haard werden verdreven, sluit een vredesoplossing waarbij de geschiedenis min of meer wordt teruggedraaid bij voorbaat uit. Het gebied dat gedekt wordt door de geografische benaming Bosnië-Herzegovina zal herverdeeld moeten worden. Een deel zal toevallen aan Kroatië, een deel aan Servië en de goed samenhangende, zo comptact mogelijke rest zal de moslimstaat Bosnië worden. Een VN-commissie zal de grenslijnen moeten trekken, zo mogelijk maar niet noodzakelijk met instemming van de leiders der betrokken bevolkingsgroepen. Er zal gedeeltelijke bevolkingsruil moeten komen, zoals dat eerder is gebeurd tussen Turken en Grieken na de Tweede Wereldoorlog. Pas dan zal een politiek en militair voldoende duidelijke situatie zijn geschapen om de grenzen van de nieuwe staat Bosnië door NAVO-troepen te laten garanderen. (Er zullen trouwens meer grenzen in dit gebied nieuw moeten worden getrokken.) Het Vance/Owen-plan is een zo wereldvreemde politieke illusie dat daaraan niet één soldaat zou mogen worden opgeofferd. Als generaal Couzy zegt dat inzet van troepen onder deze omstandigheden het leven van vele soldaten zou kosten, dan mag hij van tientallen spreken maar het is duidelijk dat hij veel grotere aantallen bedoelt.