Profielnota

Rob Knoppert plaatst vaak originele en treffende opmerkingen over het onderwijs. In W&O (18 en 25/3, 1/4) toont hij zich zeer somber over de gevolgen van de laatste voorstellen van het Ministerie inzake de bovenbouw van vwo en havo, zoals die te lezen zijn in de Profielnota.

Hij heeft gelijk. Toch is de Onderwijscommissie van de Tweede Kamer voor, en de adviseur van staatssecretaris Wallaghe, mevr. Visser 't Hooft, kon ook een rapport overleggen waarin ettelijke verenigingen en instanties uit het onderwijs zich positief over de voorstellen uitlaten.

Je zou er haast wantrouwig van worden: zoveel overeenstemming in Nederland inzake het onderwijs wordt zelden vertoond. Is hier dan toch sprake van een voortreffelijk plan? Of zou het om voorstellen gaan die veel overhoop overhalen zonder de zaken waar het om gaat wezenlijk te veranderen?

Te vrezen valt voor het laatste. Veranderingen die hout snijden zijn immers steeds door de Kamer of door een nieuwe regering afgewezen, bijv. de Lyceumnota (onder insiders ook bekend als het plan-Hoogbergen).

De Profielnota komt waarschijnlijk tegemoet aan de bij velen levende behoefte tot regelneverij: de leerling, en diens ouders, mogen niet zo maar een examenpakket kiezen, nee het moet een bepaald "profiel' zijn, dat dan overigens nog weer zo ingewikkeld in elkaar steekt dat zelfs Rob Knoppert moeite heeft met uitleggen. Nu was het uitgangspunt voor de Profielnota om de aansluiting met het hoger onderwijs te verbeteren. Het hoger onderwijs klaagt echter over veel, maar niet over een verkeerd vakkenpakket van hun eerstejaars. Ook doordenken van de in de Profielnota opgevoerde "deelvakken' leidt tot de conclusie dat deze, behalve op schoolniveau praktisch moeilijk realiseerbaar, ook onnodig zijn: eenvoudiger is het om examenvakken minder eenzijdig academisch en theoretisch te maken, iets wat op staatsniveau via de eindexamenprogramma's realiseerbaar is, maar daar rept de nota niet over. De Profielnota uit talloze, vaak terechte wensen voor beter onderwijs in de bovenbouw van vwo en havo, maar de minister is nu eenmaal niet de directe baas van alle scholen, laat staan van de leraren, en hij kan alleen randvoorwaarden, op staatsniveau, opleggen. Ideeën als "studielast' horen daar niet toe.

Het teleurstellende van de Profielnota zit vooral in het volgende. Tijd en energie zijn beperkt. Deze dreigen nu besteed te worden aan organisatorische maatregelen, waarvan na enkele jaren zal blijken dat ze geen effect sorteren. Verspilde tijd en energie dus.