Opnieuw F-16's naar Italië, onzekerheid over missie in Bosnië

DEN HAAG, 8 APRIL. Ondanks een Frans verzoek in Brussel om de VN-luchtactie boven Bosnië nog even op te houden, vertrekken vandaag opnieuw acht Nederlandse F-16's naar Villafranca bij Verona in Italië. Van daaruit zullen zij worden ingezet om naleving van het vliegverbod boven Bosnië te verzekeren.

Het ministerie van defensie wil de voorbereidingen doorzetten ondanks het feit dat secretaris-generaal Boutros-Ghali van de Verenigde Naties nog geen instructies heeft gegeven hoe de actie moet worden uitgevoerd en wat de geweldsinstructies zijn. Frankrijk wil daarop wachten om duidelijk te maken dat het om een VN-operatie en niet om een NAVO-operatie gaat. Vandaag vertrekken vier F-16-gevechtsvliegtuigen van het 315de squadron van de vliegbasis Twenthe en vier F-16 fotoverkenningsvliegtuigen van het 306de squadron van de basis Volkel. Gisteren gingen de eerste vier gevechtsvliegtuigen samen met 120 man grondpersoneel naar Italië, die in vier F-27-transporttoestellen van de luchtmacht naar Verona zijn gevlogen.

Vanmiddag komen de commissies van buitenlandse zaken en van defensie van het Paasreces terug naar de Tweede Kamer voor een gesprek met de ministers van buitenlandse zaken en defensie over de nieuwe militaire inspanning boven Bosnië. In het algemeen bestaat er veel steun voor de Nederlandse inzet. Bij herhaling hebben leden van de Tweede Kamer aangedrongen om een militaire vuist te tonen omdat embargo's en sancties worden overtreden in het voormalige Joegoslavië. De meeste woordvoerders zijn van mening dat militaire druk de kans op diplomatiek succes kan vergroten. Wel willen de fractieleden precies weten van minister Ter Beek wat de geweldsinstructies voor de piloten zullen zijn, welke repercussies deze kunnen hebben voor de 600 Nederlandse militairen op de grond in Bosnië en of hun evacuatie bij verscherping van conflicten verzekerd is.

Het ministerie van defensie wijst erop dat de vluchtplannen klaarliggen. Nederlandse militairen zullen onder Britse bescherming vanuit Bosnië over land naar Split reizen en vandaar met vliegtuigen, helikopters of met een Brits schip vertrekken. Procedures voor die actie liggen al maanden gereed en voor de evacuatie is getraind.

Minister Ter Beek van defensie zal vanmiddag meer moeite hebben met de vraag wat de instructies zijn voor de piloten van de NAVO-eenheid. Die opdrachten zijn geheim, maar duidelijk is dat geweld tot het laatst toe moet worden vermeden. Stafofficieren van de luchtmacht zeggen dat de risico's voor de Nederlandse vliegers bij deze actie bestaan, maar dat de kans op gevechten niet groot is. De luchtmacht heeft zich al maanden op deze taak voorbereid, ook in internationaal verband, en het is de vraag of Servië bereid is haar capaciteit boven Bosnië in te zetten tegen 60 moderne jagers van de NAVO.