Sociaal-medische zorg vreest salami-tactiek

AMSTERDAM, 7 APRIL. “Bent u al lang uit het ziekenhuis thuis?” De broodmagere vrouw antwoordt met wat piepende geluiden die eindigen in een rochelende hoestbui. Met grote, matte ogen staart ze de kamer in. “Sinds de dood van ons vader is ze zo”, zegt haar dochter. “Het is echt niks meer.”

Sociaal verpleegkundige G. Cousijn van de Amsterdamse GG & GD knikt begrijpend. Geroutineerd schrijft ze de gegevens op van de vrouw, ergens in een klein benedenhuis in Amsterdamse Spaardammerbuurt: Cara-patiënte, laat urine lopen, maakt afwezige indruk. “Ze heeft een overdosis medicijnen genomen”, zegt de dochter en wijst naar de verstuiver met het middel dat de luchtwegen van benauwdheid moet bevrijden.

Cousijn werkt op de afdeling sociaal-medische en geriatrische zorg (SMGZ) van de hoofdstedelijke GG & GD. Als verpleegkundige legt ze huisbezoeken af bij mensen die vanwege ouderdom of een handicap moeite hebben om voor zichzelf te zorgen. Bekeken wordt wat de mensen mankeert. En als het nodig is, zoals in dit geval, wordt ter plekke opvang geregeld in een verpleeg- of verzorgingstehuis.

De SMGZ, die zichzelf ziet als een onafhankelijke uitkijkpost boven het ingewikkelde landschap van de zorgvoorziening, vecht deze week voor haar voortbestaan onder de vlag van de hoofdstedelijke GG & GD. Als het aan de Amsterdamse wethouder A. Wildekamp (PvdA) ligt wordt de dienst geprivatiseerd. Ondergebracht in een nieuwe stichting zou de SMGZ voortaan bestuurd moeten worden door de verzorgingstehuizen, de verpleeghulp en de ziektekostenverzekeraars. De wethouder hoopt op die manier 1,2 miljoen gulden op de dienst te bezuinigen.

Een cruciale fout, menen de medewerkers van de SMGZ. “Juist omdat wij onafhankelijk zijn en niet gekoppeld aan een bepaalde zorgaanbieder of financier kunnen wij de best passende oplossing voor een patiënt regelen”, vindt P. Donker, het tijdelijk hoofd van de SMGZ. Daarnaast vrezen de hulpverleners dat met de centrale stedelijke hulpverlening ook de efficiënte aanpak die nu mogelijk is zal verdwijnen. Veel patiënten uit de groeiende groep vereenzaamde en verwaarloosde ouderen zouden hierdoor tussen de wal en het schip terecht kunnen komen.

De SMGZ wijst op de ervaringen met de “rijdende psychiater” die enkele jaren geleden werd overgeplaatst van de GG & GD naar de vijf Riaggs in Amsterdam. Het gevolg was een omslachtiger werkwijze, waardoor psychiatrische patiënten minder snel opgevangen en afdoende behandeld kunnen worden, aldus de GG & GD.

Binnen de dienst speelt daarnaast de vrees dat de gemeente via een “salamitactiek” bezig is de GG & GD te ontmantelen. Vorig jaar verscheen in opdracht van het gemeentebestuur een uitgebreid onderzoek naar de mogelijke keuzes tussen behoud of privatisering van de GG & GD. Tot ergernis van de dienst heeft de gemeenteraad nog steeds geen principebesluit over de aangedragen voorstellen genomen. Morgen zal een commissievergadering zich buigen over de voorstellen van Wildekamp. Het actievoerend SMGZ-personeel heeft al aangekondigd hierbij massaal aanwezig te zullen zijn.