Fokker en de nieuwe Duitse boekhoudregels

Tot verrassing van veel analisten maakte Fokker vorige week vrijdag een bescheiden winstje bekend. Eén van de redenen is een aanpassing van de boekhouding aan de regels van het Duitse moederconcern Dasa. Analisten vragen zich echter af of Fokker zich echt beter vergelijkbaar wil maken met andere vliegtuigbouwers of dat het gaat om een cosmetische ingreep.

Door de aanpassing van de waarderingsgrondslagen boekt Fokker in het vervolg de aanloopkosten voor een nieuw model op dezelfde manier als andere vliegtuigconcerns. De afgelopen jaren zette Fokker deze kosten op de balans. Hierdoor drukten ze niet direct op de resultaat en kon de Fokker de aanloopkosten spreiden over alle vliegtuigen die vervolgens gebouwd en verkocht werden. Per verkocht toestel schreef Fokker een bepaald bedrag af om de aanloopkosten terug te verdienen.

Fokker had kon de boekhoudkundige wijziging op twee manieren doorvoeren. Of via de winst- en verliesrekening of via de balans. “Een bedrijf heeft in zo'n geval keuzevrijheid”, zegt C. Zandbergen, analist bij Bank van Haften Labouchere. “Fokker heeft voor de balans gekozen omdat anders vorig jaar een flink verlies geleden zou zijn. Uiteindelijk kijken beleggers vooral naar de winst per aandeel.”

Aan de ene kant haalde Fokker 1,1 miljard gulden aanloopkosten van de balans, maar aan de andere kant plaatste het weer 450 miljoen gulden voor hulpmiddelen als "tooling en mallen' op de balans. Deze kosten werden voorheen ten laste van de het resultaat geboekt, terwijl andere vliegtuigbouwers deze kosten juist op de balans zetten (activeren).Gevolg van al deze wijzigingen is dat per saldo 650 miljoen gulden van het eigen vermogen is afgeboekt. “Omdat Fokker nu minder per verkocht vliegtuig behoeft af te schrijven, zal het bedrijf eerder het break-even punt bereiken.” Zandbergen verwacht echter dat dit voordeel wegvalt omdat Fokker de laatste tijd minder vliegtuigen produceert.

Fokker zal de aanloopkosten in mindering brengen op de winst- en verliesrekening. Dat betekent dat door de nieuwe boekhoudmethode Fokker sterker dan voorheen afhankelijk is geworden van de hoogte van de aanloopkosten. Fokker verwacht voor de F-70 en F-130 geen aanloopkosten omdat de meeste kosten al gemaakt zijn bij de introductie van de F-50 en de F-100.

Onduidelijk in de nieuwe cijfers van Fokker is of er voor de fiscus een verlies is geleden. Fokker moest in het buitenland 3 miljoen gulden belasting betalen, maar kreeg van de Nederlandse fiscus 14 miljoen gulden terug. Zandbergen: “Dat kan ook het gevolg zijn van fiscaal compensabele verliezen uit de jaren tachtig.”