"Zwaarste criminelen niet met vriendelijker opvang vast te houden'

DEN HAAG, 6 APRIL. Het onlangs verharde regime in de extra beveiligde gevangenissen (de zogeheten EBI's) heeft tot een golf van ontsnappingen geleid, zo meent de PvdA bij monde van het Tweede-Kamerlid Zijlstra. CDA-minister Hirsch Ballin (justitie) gelooft daar niets van. De minister deelt de mening van zijn partijgenoot, CDA-woordvoerder Van der Burg: de ontsnappingen van het afgelopen weekeinde rechtvaardigen juist een verdere verscherping van de regels in de gevangenissen.

De PvdA bepleit versoepeling van het regime. Hirsch Ballin gelooft niet in die oplossing. “Van criminelen van de zwaarste categorie moet u echt niet verwachten dat we ze met een wat vriendelijker opvang binnenhouden. Je ontkomt er niet aan een strak regime met minimale ontsnappingsmogelijkheden te hanteren.”

Maar uw coalitiegenoot vermoedt dat aanscherping van het regime heeft geleid tot gewelddadige ontsnappingen.

“Ik heb altijd geleerd op school dat je uit het in de tijd samenlopen van twee ontwikkelingen geen causaal verband mag afleiden.

“Ten opzichte van deze zwaarste categorie gevangenen moet duidelijk gemaakt worden dat ontsnappen niet loont. Ook een poging tot ontsnapping loont niet. Tot nu toe hebben we echter helaas een situatie dat betrokkenen ook na een geslaagde ontsnappingspoging in aanmerking komen voor de vervroegde invrijheidsstelling. Dat is een aantal jaren geleden een automatisme geworden. Voorheen hing dat af van het gedrag van de betrokkene. Dat automatisme gaan we nu afschaffen. Het betreffende wetsvoorstel gaat vandaag naar de Tweede Kamer. Degene die zich onttrekt aan de executie van zijn straf raakt het recht op vervroegde invrijheidsstelling kwijt.”

U heeft niet alleen een verschil van mening met de PvdA-fractie in de Kamer. Recent heeft ook uw eigen CDA-fractie kritiek geleverd op de manier waarop u het criminaliteitsbeleid over het voetlicht brengt. Naar aanleiding van de publiciteit rond de uitspraken van Lubbers dat criminele jongeren in kampementen moeten worden opgesloten zei het Kamerlid Van der Burg tegenover NRC Handelsblad dat u dat minder goed doet dan de premier.

“Ik heb die uitspraak van Van der Burg niet gezien of gehoord.”

Dat is meestal de makkelijkste oplossing.

“Laat ik even op de zaak zelf ingaan, dat lijkt me interessanter.

Los van het verwijt van Van der Burg: het was toch een opmerkelijk optreden van de premier.

“Jazeker. Het is ook heel goed dat dat is opgemerkt.”

Vindt u dat Lubbers het wat publiciteit betreft beter doet dan u?

“Ik heb heel veel waardering voor deze minister-president. Het is een genoegen om met hem te mogen samenwerken. En het zal ook duidelijk zijn, zowel naar resultaten als naar verloop van die samenwerking, dat we deze vraagstukken eender beoordelen. Wij hadden hier op Justitie zelf ook het plan opgevat om de systematiek van ons penitentiair inrichtingensysteem te herzien en wel op die manier dat een ander soort differentiatie tot stand komt. U heeft misschien wel gezien dat experimenten gaande zijn die preluderen op de gedachte die door de een onder dit trefwoord en door de ander onder dat trefwoord zijn ondergebracht. Ik heb het gehad over rijkswerkinrichtigen nieuwe stijl.”

Is het een kwestie van taalgebruik? Lubbers heeft gesproken over verschrotten van machines en over kampementen. Terwijl u het heeft over rijkswerkinrichtingen en detentiemodaliteiten.

“Ik sta hier nu niet voor een zaal.”

Voor een zaal zou u het woord kampement ook niet schuwen?

“Ook in een zaal kan er een verschil in woordkeus zijn. Maar een type bestraffing dat tegelijk leren en werken is, daar ben ik het van harte mee eens.”