Hoe twintig jaar geleden De Paul Meier Show uit de ether verdween; "Woest, wild en wetenswaardig'

“Heren, ik moet niet van u braken. Maar u maakt mij ziek. Ik heb u Drs. Ruft gegeven. Mr. Splunterman, de clowns plus het duo Andriessen en Aantjes. Ik heb Den Uyl uit het Catshuis gepraat en Oom Emile terug op zijn stoel gezet. Het was, kortom, een ontmoetingsprogramma, al dwaal ik af. U hebt zeshonderdduizend luisteraars bewust in de kou laten staan. U hebt omroepmedewerkers door uw besluit rijp gemaakt voor de slacht. Kortom: u hebt zichzelf bevestigd.”

Vandaag precies twintig jaar geleden verbood de programmaleiding van de NOS het destijds via Hilversum 3 uitgezonden radioprogramma De Paul Meier Show. Samenstellers Henk Terlingen en Kees Buurman hadden volgens het NOS-bestuur vrijheden ontwikkeld die ontoelaatbaar waren. Terlingen, zelden de bovenpartijdige toeschouwer die hij krachtens de omroep-CAO had moeten zijn, had zich ten overstaan van 600.000 trouwe luisteraars opgewonden over het salaris van de toenmalige VARA-voorzitter Kloos en zich bediend van “scabreuze taal” uit woede over het beleid van de Raad van Beheer van de NOS, waarvoor hij een voor de hand liggend anagram (Reet van Behaar) had verzonnen. Ook zijn exuberante pro-Emile Schüttenhelm-campagne ("Oom Emile moet blijven') viel in slechte aarde, zeker bij de VARA die zijn programma-commissaris televisie Rengelink maar al te graag als NOS-voorzitter had willen pousseren. “Ach”, suste de toen 63-jarige Schüttenhelm, die ondanks tegenvuur van KRO-voorzitter Van Doorn inderdaad tot NOS-voorzitter werd herkozen, “Henk is een Tijl Uylenspiegel. Hij doet ludiek en probeert langs de rand van de dakgoot te lopen. Dat is zijn aard.”

Een rariteitenkast op een popzender-in-wording: vijf uur lang sport, actualiteiten en door "tante Jo' de Roo geselecteerde MOR-muziek (“veel koperwerk”); alleen Henk "Apollo Henkie' Terlingen leek daar nog iets van te kunnen maken. Hij was de geestesvader van Lou Lap, Iet met de frieten, Harry de harige aap, Dobby de dobberende dolfijn en de bedenker van wonderbaarlijke kreten als “Henk Bongaerts heeft een hok getimmerd!” Wegens "te radicaal' was de samensteller van programma's als Adam '66 en Een Lied En Een Vlegel (“platvoerse melodijtjes uit de stal van Johnny Hoes”, gepresenteerd onder het pseudoniem Hullekie Dullekie) al eens door de KRO op straat gezet, in 1971 verliet de Apollo XV de dampkring zonder Apollo Henkie omdat Terlingen “iedereen de gordijnen injoeg” en ook zijn presentatie van Studio Sport gaf eens in de twee maanden aanleiding tot wrevel.

Zelf omschreef Terlingen de Paul Meier Show eens als “een soort divertissement tussen slaan en trappen, tussen geven en nemen”. Wie Terlingens minutenlange monologen nog eens terughoort kan zich hooguit verbazen over zoveel wartaal, maar leuk was het wel. Zeker toen Terlingen zijn beschermheer Paul Meier (handelaar in knoopsgaten, in het ware leven PR-voorlichter bij Finn Air) en diens chauffeur en dienstknecht matre Louis introduceerde, alsmede de clowns (“Dag meneer”, “Au loslaiten jai”, “Wat maak jai nou?” “Jai moet dat doen, is afgesproken”, “Iek wiel niet bai al die kiender”) drs. Ruft en ir. K.F. Grinstra met de NOS-cursussen pokeren. Andere hoogtepunten: de vaste groeten aan Truus van Hanegem, de stemnabootsingen van Wim Kan, Joseph Luns en Pete Felleman, de talrijke naamsverbasteringen (Ojax) en niet te vergeten het wekelijkse eerbetoon aan de zingende woudreus Willy Alberti. Woest, wild en wetenswaardig, schreef het blad Aloha, dat een avond in de studio vertoefde.

Naarmate Terlingen meer schuttingtaal ging gebruiken, reclame maakte voor allerlei produkten en Emile Schüttenhelm, werden de omroepbestuurders nerveuzer. Reprimandes hadden op Terlingen echter een averechts effect. “Vijf uur programma en geen mening kunnen geven, zo gaat dat in Nederland”, sprak hij in de uitzending van 21 maart 1973. “Maar ik ben blij met aasgieren, want die kondigen je altijd aan dat je écht doodgaat. Het was een leuk programma om te doen.” Toen de samenstellers hun chefs lieten weten dat zij een uitzending zouden gaan verzorgen vanaf het destijds gestrande radioschip Veronica, waren de rapen helemaal gaar. Radiochef Herman Felderhof bracht zijn programmacommissaris mr. W.J.A. Wagenaar, op dat moment in vergadering met de Europese Omroep Unie in Londen, telefonisch op de hoogte van zijn besluit om de Paul Meier Show uit de ether te halen. Om daarmee een van de grootste radiorellen uit de geschiedenis te ontketenen. “Snijden in eigen vlees is taboe in Hilversum”, verklaarde samensteller Kees Buurman later. “Toen Herman Felderhof, een belijdend christen, boos werd omdat Henk Terlingen had gevloekt, kon ik dat nog wel respecteren. De Paul Meier Show moest echter wegens omroeppolitieke kuiperijen het veld ruimen.”

De kranten dachten daar net zo over. “Greep de leiding in uit angst voor nieuwe conflicten met de omroepverenigingen?” schreef het Algemeen Dagblad. “Voelen zij de succesvolle NOS-produktie aan als pure concurrentie?”

Terwijl op 11 april de NOS de avonduren vulde met "klagelijke saxen en sportverslagen', groeide het protest aan tot orkaankracht. Adèle Bloemendaal, de schrijver Bernlef, quizmaster Berend Boudewijn, Feyenoord-manager Guus Brox, acteur Hans Dagelet, scheidsrechter Frans Derks en Henk Molenberg tekenden een petitie. Vier jeugdige Bussumse fans waakten uit protest tegen het verdwijnen van het programma vijftig uur bij het huis van NOS-voorzitter Schüttenhelm in een met leuzen beplakte auto. Uit het hele land kwamen adhesiebetuigingen, zowel voor het NOS-bestuur als voor Paul Meier. “Voor mensen als Van der Poel, Apollo Henkie en andere linkspolitieke miskramen is slechts één plaats: de goot. Uw beslissing is te waarderen. Gods molens malen langzaam, maar ze malen.” “Bureaucraten, sigarenrokers, sherrydrinkers, handen af van de Paul Meier Show en het programmabeleid.”

Paul Meier reageerde zelf ook. Zelfs in de afwikkeling van zijn conflict met de omroepmandarijnen bleef Terlingen een satiricus pur sang. Menend dat hij werd ingeperkt door “wetten die in Spakenburg zijn opgesteld” schoor hij het NOS-bestuur met een boutade die integraal in De Waarheid werd afgedrukt. “U bent zover van de gewone mensen verwijderd, u weet zo weinig van wat er in onze moerasdelta gebeurt, dat u schrikt van het woord gvd. U weet wel, dat woord dat de Kolonel Heegebree gebruikte toen hij tijdens een nachtelijke patrouille door de sawa's van Nederlandse Indië stomlazarus in het water lazerde en die bruinjoekels begonnen te schieten.”

Op 16 april vroeg Wagenaar Terlingen schriftelijk om opheldering. “Per omgaande zouden wij van u willen weten a) of u de auteur bent van het artikel b) Zo ja, of dit artikel door de Waarheid - voor wat uw woorden betreft - ongewijzigd is opgenomen.” Terlingen antwoordde pas op 21 mei '73. “Ik heb zo vrij (geweest) twee specimina van de stickers in te sluiten die sommigen in dit land op hun auto of anderzins voeren teneinde het voortbestaan van de Paul Meier Show te bepleiten. Ik dacht er goed aan te doen deze actie onder uw gewaardeerde aandacht te brengen.”

Tot in de zomer van 1973 werd er op bestuurlijk niveau nog gebakkeleid over het programma, maar de Paul Meier Show keerde niet terug. “Terlingen heeft met zijn recente brief de normen van goed maatschappelijk verkeer overtreden”, zo ongeveer luidde het oordeel van NOS-bestuur. Toen Terlingen in 1976 een nieuwe kans kreeg bij het inmiddels aan land gekropen Veronica - welke liberale omroep haar fiat had verleend aan de satirische radiorubriek Kopstoot, zulks echter onder het beding dat “in onze programma's moet worden uitgegaan van een positieve benadering van het maatschappijgebeuren” - zorgde hij andermaal voor een daverende rel door in de uitzending de Lockheed-affaire aan de kaak te stellen. Ditmaal werd Terlingen door de politie uit het omroepkwartier gezet.