Armeniërs veroveren gebied van Azeri

MOSKOU, 5 APRIL. Met de verovering, de afgelopen dagen, van het gebied rond Kelbadzjar hebben Armeense troepen een belangrijke militaire stap gezet op de weg naar de feitelijke annexatie van de betwiste enclave Nagorny Karabach. Maar met het offensief heeft Armenië zich ook het risico op de hals gehaald van een verdergaande internationalisering van de oorlog met Azerbajdjzan.

Bij de strijd om Kelbadzjar zijn zaterdag enkele honderden mensen omgekomen. Volgens de Azerbajdzjaanse regering in Baku zitten ongeveer vijftienduizend landgenoten in de val. De Armeniërs zouden de vluchtwegen naar buiten het gebied hebben afgesneden, nadat eerder vorige week al veertigduizend Azeri uit het gebied de wijk hadden genomen. President Abulfaz Elcibey van Azerbajdzjan, die vrijdagnacht in eigen land de noodtoestand had afgekondigd om de verovering van Kelbadzjar het hoofd te bieden, heeft een oproep gedaan tot de Amerikaanse president Bill Clinton en diens Russische ambtgenoot Boris Jeltsin om in te grijpen. Tegelijkertijd heeft zijn regering het Zevende Russische Leger in Armenië ervan beschuldigd het Armeense offensief met pantservoertuigen militair te hebben ondersteund, een beschuldiging die in Moskou overigens is tegengesproken.

De Turkse regering heeft afgelopen weekeinde reeds laten weten dat ze bereid is tot maatregelen tegen Armenië. Azerbajdzjan heeft zich gisteren ook tot Iran gewend met een verzoek om hulp. De Armeense president Ter Petrosjan, die in eigen land onder toenemende druk staat omdat hij volgens de groeiende oppositie niet militant genoeg is, heeft zijn zorg uitgesproken over de “escalatie” van de oorlog. Volgens Ter Petrosjan moeten de “vijandelijkheden worden gestaakt” omdat ze de toch al catastrofale toestand van de Armeense economie verder bedreigen.

Ter Petrosjan illustreerde daarmee dat hij geen greep meer heeft op zijn eigen militairen die steeds meer op eigen houtje opereren. De Armeense "zelfverdedigings-troepen' hebben de regio Kelbadzjar zaterdag ingenomen, nadat ze aanvankelijk bijvoorbeeld hardnekkig hadden ontkend daarop uit te zijn. Kelbadzjar is een Azerbajdzjaanse stad in het westen van de islamitische republiek in de smalle strook die Armenië en Nagorny Karabach scheidt. De Armeniërs hebben dit gebied ingenomen om een tweede bruggehoofd te kunnen bouwen tussen hun eigen land en de christelijke enclave. Bijna een jaar geleden wisten de Armeense "zelfverdedigings-eenheden' al de streek rond Latsjin in het zuiden op de Azeri te veroveren. Via deze “humanitaire gang” hebben ze de christenen in Nagorny Karabach sindsdien van hulp kunnen voorzien. Als de Armeniërs in staat zijn Kelbadzjar te behouden, kunnen ze de inwoners en troepen van Nagorny Karabach van twee kanten ongelitimieerd versterken. Ze controleren dan tien procent van het Azerbajdzjaanse grondgebied. Het Azerische Volksfront van president Elcibey heeft eergisteren daarom alle jonge mannen in Azerbajdzjan opgeroepen zich te melden als vrijwilliger in het leger.