Europese bonden vormen in Maastricht front tegen crisis

MAASTRICHT, 3 APRIL. In de winkelstraten van Maastricht deint het publiek verschrikt terug. Voor de boetieks knalt vuurwerk uiteen. Duizenden mensen, getooid met vlaggen en petjes trekken voorbij. Een man wijst zijn buurman op een bordje in een schoenenwinkel: gevraagd verkoper; voor een snelle "loop'-baan. “Misschien een job voor jou.”

Werkgelegenheid en sociale zekerheid vormden de belangrijkste onderwerpen voor de ruim tienduizend deelnemers van de demonstratie gisteren in Maastricht, die was georganiseerd door het Europese Verbond van Vakverenigingen (EVV). Officieel was de actie gericht tegen de werkloosheid en het groeiende racisme in Europa. Maar de strijd tegen racisme leeft nauwelijks onder de betogers.

De vakbeweging had twee april aangegrepen om in grote delen van Europa actie te voeren. Behalve in Maastricht werd gisteren ook in 22 andere Europese landen geprotesteerd. In Italië, Groot-Britannië, Griekenland, Portugal en Spanje legden werknemers zelfs het werk voor korte of langere tijd neer.

Reden is de groeiende twijfel over de toekomst van de sociale zekerheid in Europa. Juist in het jaar dat de Europese eenwording gestalte moet krijgen, verkeert het continent in een economische en sociale crisis, meent het EVV. Het verbond verwijst daarbij naar de stijgende werkloosheid en de toenemende armoede. In Europa is 10,75 procent van de beroepsbevolking zonder werk, tegen zeven procent in de Verenigde Staten en drie procent in Japan.

In eerste instantie heeft het EVV geprobeerd vertegenwoordigers van alle Europese vakcentrales in Maastricht bijeen te brengen, maar dit stuitte op te grote kosten. Zo stond Maastricht gisteren - wederom - niet garant voor een verenigd Europa.

De Europeanen die wel samenkomen op de grote parkeerplaats aan de Maas, splitsen zich direct in groepjes op. De Vlaamse christelijken uit Mechelen groeperen zich rond een auto, hun collega's uit de Kempen rond de friettent. De Waalse socialisten staan apart van de Duitse demonstranten, die zich weer scheiden van de Nederlandse FNV-ers.

“Ik sta hier om ons systeem van zekerheden te behouden en door te geven aan andere landen. Als je in België ziek of werkloos wordt, heb je altijd een vergoeding waarop je kunt terugvallen. Maar ik heb angst dat dit systeem in het nieuwe Europa onder druk komt te staan”, zegt een lid van de Vlaamse christelijke vakbond AVC. Haar collega's dragen teksten als “Banken regeren, wij creperen” en “multinationals moeten betalen”.

Voorzitter J. Stekelenburg van de vakcentrale FNV is het met de kritiek eens. “De vakbeweging wil dat Europa ook van de werknemers en burgers wordt. Niet alleen van de bedrijven. Werkgevers en overheden moeten hun verzet opgeven tegen een sociaal beleid dat werknemers meer zeggenschap geeft. Zonder voldoende sociale regelgeving keren werknemers zich af van Europa. Dat moeten werkgevers zich goed realiseren.”

Stekelenburg praat tegen een handvol overgebleven demonstranten. De Belgen, veruit in de meerderheid, zijn naar de belendende cafe's vertrokken. De Duitsers zitten alweer in de bussen. En de groep van duizend mijnwerkers uit West- en Oost-Europa die speciaal naar Maastricht is gekomen, vanwege de magische Europese klank van die stad? Die dolen door de straten en maken het winkelende publiek opnieuw aan het schrikken.