Duits spoedberaad over Bosnië

BONN, 2 APRIL. Het Duitse kabinet is vandaag in een spoedzitting bijeengekomen om een besluit te nemen over het deelnemen van militairen aan de NAVO-controles op het VN-vliegverbod boven Bosnië. Kanselier Helmut Kohl heeft daarvoor zijn paasvakantie in Oostenrijk onderbroken. Klaus Kinkel, minister van buitenlandse zaken en eerste FDP-man in Kohls kabinet, besloot gisteren in Nieuw Zeeland echter om zijn voor vandaag geplande bezoek aan Vietnam te laten doorgaan.

Kinkel kon dat ook doen omdat de Duitse regeringscoalitie haar marsroute voor de nu ingetreden situatie vorige week woensdag al had vastgelegd. Namelijk door de unieke afspraak te maken dat de CDU/CSU-ministers (een meerderheid) toestemming zouden geven voor deelneming van Duits personeel aan de controles in AWACS-vliegtuigen van de NAVO, terwijl de FDP zou tegenstemmen omdat zij een beslissing om Duitse soldaten zó buiten het NAVO-gebied in te zetten niet verenigbaar acht met de Duitse grondwet.

De FDP-fractie in de Bondsdag zou daarom vervolgens direct een spoedklacht bij het Duitse constitutionele hof in Karlsruhe indienen, wat vandaag metterdaad is gebeurd. Voor de FDP, die het op zichzelf eens is met Duitse deelneming aan de NAVO-controles, speelt mede een rol dat de AWACS-vliegtuigen zowel voor waarneming als vuurgeleiding kunnen dienen. Dat laatste zou Duits personeel kunnen betrekken bij gevechtshandelingen op de Balkan. Afgesproken is daarom dat Duitse militairen niet zullen meedoen vóór het hof in Karlsruhe groen licht heeft gegeven. Theoretisch is het trouwens mogelijk, zij het niet waarschijnlijk, dat het constitutionele hof weigert om als "scheidsrechter voor de politiek' op te treden en dus weigert om een zogenoemde Organklage, een klacht van een regeringsfractie tegen een regeringsbesluit, in behandeling te nemen.

In Kohls kanselarij wordt gehoopt dat het nog twee weken zal duren voor de NAVO-controles effectief beginnen en dat "Karlsruhe' voor die tijd met een oordeel per spoedbeschikking zal komen waarin de CDU/CSU gelijk krijgt in haar opvatting dat Duitse deelneming aan de AWACS-controles niet strijdig is met de grondwet. Kinkels FDP hoopt inhoudelijk (en officieus) op "groen licht' uit Karlsruhe. Maar zij vreest dat de CDU/CSU daarin een reden zou kunnen zien om het streven naar grondwetswijziging op te geven, temeer omdat de oppositionele SPD haar daarvoor onmisbare steun blijft weigeren.

Als het zo gaat lopen, komt Kinkel in conflict met de geestelijke erfenis van zijn populaire voorganger en partijgenoot Hans-Dietrich Genscher, die op dit stuk als geen ander voorstander was van een beperkte uitleg van de Duitse grondwet. Dat zou temeer klemmen omdat Kinkel binnenkort wil worden gekozen als voorzitter van de FDP.