WAO-DRAMA

Onder de titel "Het Hollands drama' stelt dr. J. Zijlstra (NRC Handelsblad, 20 maart) dat “de wildgroei van de WAO in de eerste plaats de schuld is van de wetgever, niet van de sociale partners.”

Echter, het zijn de sociale partners die sinds 1967, toen de nieuwe WAO werd ingevoerd, willens en wetens misbruik daarvan hebben gedoogd en elkaar op zulk een enorme schaal hebben aangezet tot frauduleus handelen dat dit al een generatie lang publiek geheim is.

Als lid van het Algemeen Bestuur van het VNO in de jaren zeventig heb ik de borrelpraat aldaar aangehoord over het gemak waarmee het dumpen van mensen met bedrijfsverenigingen te regelen was, mits het goed bij de GMD's was aangekaart. Als directeur van de Nederlandse Unilever Bedrijven BV bleef mij met schaamrood op de kaken het feestje bij, waarin de top vierde, eind jaren zeventig, dat de Bedrijfsgeneeskundige Dienst naar rendement op investering gemeten de grootste winstmaker van de BV was geworden.

De Commissie-Buurmeyer zou daarover de toenmalige voorzitter van de NUB- directie moeten horen. Hij heeft zich altijd kritisch over deze praktijk uitgelaten, ook tegenover de concern-top. Zij, Goudswaard, Maljers, Van Wachem, Van Leede, Van Royen, Kok en vele anderen waren niet onschuldig aan dit handelen. Zij besloten zelf, in een enkel geval zelfs persoonlijk nawijsbaar, de sociale kassen te tillen.

Zo ook hun commissarissen, die evenzo werden ingelicht. Ik ken ook hun probleem: niet bevoegd op individuele gevallen in te gaan, onmachtig het systematisch misbruik bloot te leggen. Als Goudswaard en Van Royen in NRC Handelsblad van 25 maart stellen dat eigenlijk alleen commissarissen het management kunnen beoordelen, dan kom ik na het WAO- en andere debacles tot de conclusie dat het toezicht op besturen van private ondernemingen beter moet worden geregeld om te voorkomen “dat ze regenten worden.”

Met dat in het vooruitzicht, rest nog de rekening te vereffenen. Brinkman zei iedere frauduleus verworven WAO-gulden terug te willen vorderen. Naar mijn ervaring gemeten is cumulatief een 100 miljard gulden onterecht toegewezen voor hen die de vigerende wet naar letter en geest volgen. Welke ondernemer durft nog op te staan om te beweren dat hij geen boodschap heeft aan het repareren van het WAO-gat?

Een week voor haar dood schrijft Netty Boomsma: ""[...] Het verlangen om te sterven. Hoe maak je dat duidelijk. Hoe doe je dat? [...] Ik heb het op mijn manier gedaan. Wel gepraat, hulp gezocht en gevonden. Of die hulp terecht of onterecht, zorgvuldig of onzorgvuldig, wel of niet te veroordelen is, gaan eventueel autoriteiten bepalen. Ik zal er dan niet meer zijn. Toch zal ook ik be- of veroordeeld worden in dat geval. [...] Ik ben voor me zelf opgekomen. Ik heb zelf beschikt. Ik ben zelf verantwoordelijk [...].''