Voorstel Europese pr-campagne schiet zijn doel voorbij

BRUSSEL, 1 APRIL. Ongeloof, ontzetting, maar ook leedvermaak en totale slappe lach begeleidden gisteren in Brussel de presentatie van het belangrijkste advies over de "communicatie-strategie', waarom de Europese Commissie heeft gevraagd. Het was de bedoeling concrete suggesties bij deskundigen op het gebied van public relations in te winnen, waardoor de Commissie de almaar kritischer Europese burger beter kan informeren over de aanstaande Europese Unie.

Over het resultaat brak in de wandelgangen van de Commissie bijkans paniek uit, zeker toen het via twee Britse media meteen uitlekte. Het rapport bevatte een hele reeks meer of minder dwaze reclamesuggesties, ingebed in een zuiver federalistische ideologie. De pr-deskundigen blijken het Verenigd Europa als een vanzelfsprekendheid te beschouwen, een verworvenheid waarvan de individuele burger zich alleen nog onvoldoende bewust is. “Democratisch, welvarend, vreedzaam - de kampioen van sociale en mensenrechten, een brandpunt van cultuur en beschaving.” Reeds de “Grieken, Romeinen, Kelten, Noormannen, Teutonen, Slaven en andere Europeanen” waren zich bewust van hun gemeenschappelijke Europese achtergrond, zo schrijven zij. De huidige politieke onzekerheid over de Europese Unie van Maastricht wijt het rapport geheel aan het onvoldoende "verkopen' van deze eenvoudige waarheid. Er is meer uitleg nodig, in helderder taal en via meer, vooral elektronische, media.

Impliciet wordt hier dus alle nee-stemmers in Frankrijk, Groot-Brittannië en Denemarken verweten dat ze doof, dom of blind zijn, zo realiseerde de Commissie zich geschrokken. Iets wat men in Brussel hooguit mag denken, maar nooit luidop mag zeggen, noch suggereren. Zeker niet als de ratificatie van "Maastricht' nog lang niet rond is. Ernstig werd overwogen Europees commissaris De Deus Pinheiro (informatie) het rapport maar niet in ontvangst te laten nemen.

De pr-deskundigen, onder leiding van de Belgische Euro-parlementariër Willy de Clerq, bleken het volgende te hebben bedacht. "Europa' dient als "nuttig produkt' te worden "gepositioneerd' bij diverse "doelgroepen'. Uitgangspunt moet zijn: "wat doet Europa voor jou'. Terwijl de boodschap (de "propositie') luidt: “Samen voor een Verenigd Europa, om welvaart, vooruitgang, welzijn en vrede te bevorderen”. Nu is dit een nogal lange zin, dus stelt het rapport een Europees motto voor. In Uno Plures, In Eenheid met Velen. Daarbij is, zoals in de branche gebruikelijk, flink gekeken naar de concurrent, de Verenigde Staten met E pluribus unum - Uit Velen Eén. In het Verdrag van Maastricht als "produkt' zien de deskundigen overigens helemaal niets. Het concept van "eenheid' en "gezamenlijkheid', gesublimeerd in de EG, dáár gaat het om.

Uiteraard bevelen zij EG-ambtenaren aan cursussen "spreken in het openbaar' en "interviewtechniek' te volgen (hoe kom ik "simpatico' over). Commissarissen zouden in hun land van herkomst persconferenties moeten geven om daar het eigen publiek uit te leggen wat de EG voor hen persoonlijk doet. Het opkomend chauvinisme kan zo worden geëxploiteerd, luidt het advies. EG-journalisten zouden door de Commissie persoonlijk van het nut van Europa moeten worden overtuigd. “Het is cruciaal om hun opinies te veranderen, zodat zij vervolgens enthousiaste supporters van de zaak worden.” Een suggestie die met gejuich in de perszaal werd ontvangen.

Andere groepen die speciaal moeten worden benaderd zijn “vrouwen, jongeren en zakenlieden”, van wie de experts menen dat die eerder geneigd zullen zijn Europa te steunen. Vooral vrouwen staan hoog aangeschreven, als de "meest ontvankelijke' doelgroep. Wellicht kan voorzitter Delors een "speciaal beroep' op hen doen. “Dat wordt vermoedelijk de eerste keer in de Europese geschiedenis dat een staatsman een direct beroep op vrouwen doet”, oreert het rapport.

Ook verdient het aanbeveling om alle schoolboeken in Europa te "herzien' om zo te garanderen dat de jeugd geschiedenis, aardrijkskunde, economie en maatschappijleer vanuit een "Europese invalshoek' opgediend krijgt. De naderende eeuwwisseling kan voor een "Europa 1999'-project worden uitgebuit, dat geheel in het teken van het "verkopen' van de EG aan het publiek moet staan. Een speciale "lente-top' in 1994 van staatshoofden en regeringsleiders uit de EG, de EVA en Oost-Europa zou als een soort etalage van Europese eenheid moeten dienen. Vanuit Brussel zou dan een centraal voorlichtingskantoor leiding moeten geven aan twaalf nationale campagnes waarin Europa wordt verkocht.

Uiteraard zijn daarvoor ook symbolen nodig. Kijk maar naar het kruis van het christendom, de halve maan van de islam en de hamer en sikkel van het communisme, zo wijzen de experts naar andere succesvolle symbolen “waar de mensen achter gaan staan”. Het Europese briefhoofd (een blauw vlak met gouden sterren) zou voortaan als een "wapperende banier' afgebeeld moeten worden. Dat symboliseert namelijk dynamiek. De Europese Commissie moet een eigen symbool krijgen - bijvoorbeeld een ster met twaalf punten. Een ster die "reikt' naar de lidstaten, maar hen ook "samenbindt'. Aldus zou de Commissie een menselijk, warm en sympathiek gezicht krijgen.

Als bijgedachte lanceren de pr-experts het idee om deze ster in medaillevorm te gebruiken als "Orde van Verdienste' van de EG. In sport, wetenschap en cultuur kunnen ook talloze Europese prijzen, wedstrijden, teams, tentoonstellingen, gala's, seminars en films worden gesubsidieerd. “Wie zijn de boks- en schermkampioenen van de Europese Unie”, zo vraagt het rapport retorisch. Over een paar jaar moet iedere Uniebewoner die vraag kunnen beantwoorden. Ook het Europese burgerschap moet letterlijk bij de burger worden thuisgebracht. Iedere pasgeboren baby zou bijvoorbeeld een persoonlijk certificaat als "burger van de Europese Unie' kunnen krijgen.

Commissaris Pineiro, speciaal belast met informatie en "transparantie', zat er flink mee in de maag. Hij vond de "diagnose accuraat' maar "de therapie niet altijd acceptabel'. Over twee weken presenteert hij namens de Europese Commissie een eigen plan. Daarin zal “het vertellen van de waarheid” aan het publiek uitgangspunt zijn, beloofde hij. “Dat is de enige manier om te overtuigen. De agitprop hebben we hier afgeschaft.”