Minister in conflict met rechters over rechtsbescherming

NOORDWIJK, 1 APRIL. Rechters en officieren van justitie leggen te eenzijdig nadruk op de bescherming van de rechten van verdachten. Zij zouden beter de “elementaire strafrechtelijke normen” moeten handhaven.

Dat zei minister Hirsch Ballin (justitie) vanochtend op een congres van rechterlijke ambtenaren in opleiding (raio's) in Noordwijk. De Haagse rechtbankpresident mr. B. van Delden, tevens voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor rechtspraak, zei vanmiddag in een reactie dat hij zich van het verwijt van Hirsch Ballin niets aan trok.

Volgens de minister staat het "rechtsbedrijf' aan de vooravond van een trendbreuk in de bedrijfscultuur. Het gezag van de rechterlijke macht staat op dit moment ter discussie, aldus Hirsch Ballin die een vergelijking trok met “de vertrouwenscrisis ten opzichte van de rechterlijke macht” in de jaren zeventig. Destijds gold de rechterlijke macht als een bij uitstek regenteske beroepsgroep die zich schuldig maakte aan klassejustitie.

Inmiddels is de rechterlijke macht, aldus Hirsch Ballin, gedemocratiseerd. Maar volgens hem blijkt uit de publieke opinie dat de rechtsbescherming van de verdachte “te ver is doorgeschoten”.

Van Delden ontkent dat er sprake is van een trendbreuk. “Ik zou niet weten waarom er sprake zou zijn van een trendbreuk in onze bedrijfscultuur.”

Hirsch Ballin stelt vast dat zijn nota Recht in Beweging aanzet is geweest tot het op gang komen van een “normendebat” in Nederland. “Het maatschappelijk draagvlak van de strafrechtspleging begint als het ware te vibreren”, aldus de minister.

Voor het openbaar ministerie ziet Hirsch Ballin een ondernemende rol weggelegd. Officieren van justitie zouden meer moeten samenwerken met gemeentelijke diensten, politie en maatschappelijke organisaties. Bovendien moeten officieren van justitie zich meer rekenschap geven van de positie van het slachtoffer. “Niets is zo ondermijnend voor het recht als een slechte behandeling van het slachtoffer door politie of justitie”, aldus Hirsch Ballin.

Pag.3: Rechter: meer dan misdaad

Van Delden noemde het “teleurstellend” dat de minister in zijn rede vanochtend in Noordwijk alleen het strafrecht benadrukte. “En dat is jammer. Justitie houdt zich met heel wat meer bezig dan alleen de misdaad,” aldus Van Delden die benadrukte dat rechters bij het beschermen van de rechten van verdachten ook bezig zijn met normhandhaving. “Normen die onder meer zijn vastgelegd in internationale verdragen.” Hirsch Ballin heeft gelijk als hij zegt dat er geen verdachten mogen vrijkomen omdat er fouten worden gemaakt door de rechterlijke macht, zo zei de rechtbankpresident. “Aan de andere kant is het ook vervelend dat wanneer rechters geen fouten maken er onvoldoende cellen zijn om veroordeelden op te sluiten. Daarover heb ik de minister niet gehoord,”aldus Van Delden. Hij toonde zich gegriefd door een passage in het betoog van de minister waarin de bewindsman suggereert dat rechters die opgeleid zijn in de jaren zeventig een congres over normen “dubieus” zouden vinden. “Hirsch Ballin doet net of rechters van mijn leeftijd geen boodschap hebben aan normen en waarden. Daar is natuurlijk geen sprake van,” aldus Van Delden.