Massale staking staalarbeiders in Oost-Duitsland

BONN, 1 APRIL. Enkele tienduizenden Oostduitse staalarbeiders zijn vanmorgen begonnen aan waarschuwingsstakingen om een CAO-verbetering met 21 tot 26 procent af te dwingen.

Deze verbetering, die hun lonen op 80 procent van het Westduitse niveau zou brengen, is onderdeel van een etappeplan dat in '91 is afgesproken. Wegens de verslechterde economische situatie, vooral in hun sector, hadden de werkgevers die afspraak opgezegd en in plaats daarvan per 1 april en bij wijze van inflatiecorrectie 9 procent extra aangeboden.

Spectaculair bleek bijvoorbeeld de actiebereidheid bij Eko Stahl in Eisenhüttenstadt (aan de Poolse grens), waar bijna alle 3.500 werknemers het werk neerlegden. De grote vakbond IG Metall, die de acties organiseert, verwijt de werkgevers dat zij niet voor enig compromis voelden. De bond beschuldigt de werkgevers er bovendien van dat zij met hun “rechtsbreuk” de structuur van het CAO-overleg, en de zekerheid van gemaakte afspraken, op het spel zetten en in feite de sociaal-economische grondvesten van de Bondsrepubliek aanvallen.

Het begin van de acties kwam vandaag niet onverwacht, want gisteren eindigde de periode van de zogenoemde “vredesplicht”, waarin moet worden onderhandeld en niet mag worden gestaakt. Het CAO-conflict smeulde al vele maanden in Oost-Duitsland, niet alleen in de staal- maar ook in de metaal- en elektrotechische industrie. In die laatste sector gold eenzelfde etappeplan, dat ook door de werkgevers is opgezegd. Namelijk omdat er naast het probleem van de lage produktiviteit in Oost-Duitsland en de praktisch weggevallen traditionele Oosteuropese markt, nu ook nog een economische recessie is die juist in hun sector een zwaartepunt heeft.

Volgens de werkgevers (Gesammtmetall) zou een CAO-verbetering van 21 procent leiden tot nog meer faillissementen en werkloosheid. De bonden brengen daar tegenin dat het prijspeil in Oost-Duitsland zich wèl tot Westduitse hoogte ontwikkelt, onder meer door drastische verhogingen per 1 januari '93 van de eertijds sterk gesubsidieerde huren.

De frontverharding die vandaag begon was als het ware voorgeprogrammeerd. In de onderhandelingen over een compromis (ergens tussen 13 en 21 procent) waren werkgevers en werknemers elkaar achter de schermen al vrij dicht genaderd. Dat er nog een redelijke kans op zo'n compromis is, valt ook af te leiden uit het besluit van de IG Metall om een voorgenomen “Urabstimmung” onder de leden over massale en complete werkstakingen niet deze week te houden maar uit te stellen tot eind deze maand.