Kamer: Antillen mogen splitsen

DEN HAAG, 1 APRIL. De Tweede Kamer accepteert het uiteenvallen van de Nederlandse Antillen als apart land binnen het Koninkrijk. Dit bleek gisteren tijdens een debat over de Toekomstconferentie die begin maart op Curaçao werd gehouden.

Tot voor kort waren Kamer en minister Hirsch Ballin (Nederlands Antilliaanse en Arubaanse Zaken) van mening dat de Antillen onder geen enkel beding mochten versplinteren tot zes autonome eilanden met elk een aparte band met Nederland. Op de, overigens mislukte, conferentie in Willemstad heeft premier Lubbers echter als voorzitter de eilanden autonomie in het vooruitzicht gesteld wanneer zij bestuurlijk orde op zaken stellen.

De meeste fracties meenden dat de vervolgconferentie, eind juni of begin juli, over de staatkundige toekomst van de Nederlandse Antillen en Aruba tevens de slotconferentie moet zijn. Dan moeten er knopen worden doorgehakt over de toekomstige bestuursstructuur, zo betoogden verschillende woordvoerders.

Woorvoerders van de de oppositie - Wiebenga (VVD), Van Middelkoop (RPF) en Rosenmöller (GroenLinks) - zeiden dat de Toekomstconferentie is mislukt omdat Nederland de zaak onvoldoende had voorbereid. Hirsch Ballin verweerde zich tegen deze kritiek met de opmerking dat binnen de Antilliaanse bestuurscultuur ambtenaren bijzonder weinig ruimte krijgen om zaken op voorhand te regelen. “De mogelijkheid om in ambtelijk vooroverleg tot overeenstemming te komen is buitengewoon gering,” aldus de bewindsman.

De VVD vindt dat Nederland zich bij een eventueel mislukken van de vervolgconferentie desnoods moet beraden op “eenzijdige maatregelen”. Wiebenga doelde op een beperking van de toelating in Nederland van inwoners van de Antillen en Aruba. Een onder curatele stelling, zoals bij St. Maarten is gebeurd, wil de VVD voor Curaçao in een dergelijk geval ook niet uitsluiten.

Premier Lubbers toonde zich “bezorgd” over de afloop van de komende conferentie. Hij betwijfelde of op korte termijn zaken kunnen worden gedaan met Aruba en de Nederlandse Antillen en sloot niet uit dat de conferentie opnieuw wordt uitgesteld.

Hij legde de Kamer de vraag voor of een vervolgconferentie op een vast tijdstip moet worden gehouden - bijvoorbeeld eind juni - of pas op een moment dat de kans op succes groot is. De meerderheid van de Tweede Kamer wil echter dat nu “het ijzer gesmeed” moet worden.