CDA sterk verdeeld over een gekozen burgemeester

DEN HAAG, 1 APRIL. Het CDA is sterk verdeeld geraakt over de aanbeveling van de commissie-Van Thijn om burgemeesters te laten kiezen uit de gemeenteraad en niet meer, zoals nu gebeurt, door de Kroon te laten benoemen. De commissie onder leiding van de Amsterdamse burgemeester Van Thijn is een van de commissies die de Tweede Kamer adviseert over bestuurlijke vernieuwing.

De CDA'er in de adviescommissie, dr. A. Klink, medewerker van minister Hirsch Ballin, haalde gisteren bij de presentatie van het rapport "De Burgemeester Ontketend' uit naar fractievoorzitter L.C. Brinkman (CDA). Die had enkele maanden eerder in een toespraak, de zogenoemde Burgerzaallezing, voorgesteld om hetzij de procedure voor de benoemde burgemeester te veranderen, hetzij de burgemeester rechtstreeks te laten kiezen.

De commissie, inclusief Klink, kiest tegen beide opties van Brinkman. Klink zei gisteren het “absoluut oneens” te zijn met de optie van de direct gekozen burgemeester. “Dat is slecht voor de slagvaardigheid van het lokaal bestuur. Je krijgt twee direct gekozen lichamen - burgemeester en gemeenteraad - die tegenover elkaar kunnen komen te staan en een verschillende politieke kleur kunnen aannemen. Dan krijg je Amerikaanse toestanden. Reagan en Bush kregen weinig gedaan bij het Congres dat een andere politieke kleur had.”

Ook het vasthouden aan de benoemde burgemeester, de andere optie van Brinkman, kan in de ogen van Van Thijn en Klink geen genade vinden. Volgens Klink is de kern van het advies dat een door de gemeenteraad gekozen burgemeester beter kan samenwerken met zijn eveneens gekozen wethouders.

Van Thijn suggereerde gisteren dat Brinkman zijn suggesties in Rotterdam had gedaan om de voorstanders van een indirect gekozen burgemeester de pas af te snijden. “Wie het onmogelijke wil voorkomt het mogelijke”, aldus de Amsterdamse burgemeester.

De CDA-fractie wilde gisteren als enige grote partij niet op het advies-Van Thijn reageren. CDA-fractiespecialist Van der Heijden, die als woordvoerder in deze zaak optreedt, was mede-auteur van de Burgerzaallezing van Brinkman.

De andere partijen hebben gisteren, anders dan het CDA, wel gereageerd conform de standpunten van hun politieke geestverwanten in de commissie. Zo stelden PvdA en D66 zich positief op achter het meerderheidsadvies. De VVD-fractie volgde echter de lijn van de Groningse gedeputeerde Remkes in de commissie. Hij pleit in een minderheidsstandpunt voor het vasthouden aan de benoemde burgemeester waarbij wel de bevoegdheden van die burgemeester worden uitgebreid. Een woorvoerster van de VVD wijst in dit verband op onderzoek waaruit blijkt dat de burgemeester nu al de meest aansprekende bestuurder in het lokaal bestuur is en dus geen extra democratische legitimatie behoeft.