Srebrenica: nieuwe poging tot evacuatie leidt tot drama's

TUZLA, 31 MAART. Bij een nieuwe poging van de VN om inwoners van de moslim-enclave Srebrenica in veiligheid te brengen, is vanochtend een nog onbekend aantal mensen doodgedrukt. Duizenden mensen bestormden de VN-vrachtwagens in een paniek die die bij de eerste evacuatie van maandag nog overtrof.

Dezelfde vrachtwagens waarmee maandag meer dan tweeduizend moslims uit het door de Serviërs belegerde Srebrenica waren geëvacueerd, bereikten de enclave gisteren met nieuwe hoeveelheden voedsel en medicamenten. De tocht van Tuzla naar de enclave verliep zonder moeilijkheden, afgezien van de weigering van de Serviërs twee vrachtwagens met tenten door te laten: tenten, zo voerden ze aan, vallen niet onder het begrip "humanitaire hulp'.

Het was de bedoeling, de veertien VN-vrachtwagens vanochtend met gewonden en vluchtelingen naar Tuzla te laten terugkeren. De hulpverleners van de VN hoopten vooral de gewonden uit Srebrenica te kunnen evacueren. Bij de evacuatie van maandag werden de vrachtwagens bestormd door panische inwoners, die tot elke prijs uit Srebrenica weg wilden; voor de gewonden was aan boord van de vrachtwagens geen plaats meer. Ooggetuigen hebben gisteren gemeld dat zich maandag hartverscheurende taferelen hebben afgespeeld. De politie moest in de lucht schieten om te voorkomen dat vluchtelingen elkaar op de laadbakken van de vrachtwagens dooddrukten. Moeders gooiden hun babies vanaf de grond op de vrachtwagens toen ze zelf geen kans zagen op de laadbakken te klimmen. Alleen de sterksten slaagden er maandag in uit Srebrenica weg te komen. De gewonden moesten worden achtergelaten. De vluchtelingen stonden zo dicht opeengepakt tijdens de negen uur durende tocht naar Tuzla dat een oude man werd doodgedrukt; een baby stierf toen de klep van een laadbak losschoot en een aantal mensen van de laadbak viel.

Volgens een VN-woordvoerder in Tuzla was de paniek bij de evacuatie van vanochtend nog groter en zijn er doden gevallen bij de bestorming van de vrachtwagens door wanhopige inwoners. “Het was geen evacuatie, ze sloegen op hol”, zei de woordvoerder. Hoeveel doden er zijn gevallen, was vanmiddag nog niet duidelijk. Het konvooi zou nog vandaag in Tuzla moeten aankomen.

De VN hopen vandaag met helikopters een aantal gewonden alsnog uit Srebrenica te kunnen evacueren. Vorige week werd dat ook al geprobeerd; de evacuatie moest toen voortijdig worden beëindigd wegens beschietingen van de landingsplaats in Srebrenica door de Serviërs.

Het staakt-het-vuren dat zondag in Bosnië inging, houdt nog steeds stand, afgezien van een aantal incidentele schendingen. Daarbij waren de beschieting van een voorstad van Sarajevo, het optreden van sluipschutters in de Bosnische hoofdstad en een artilleriebombardement op moslimstellingen bij Bihac.

De Veiligheidsraad van de VN heeft gisteren unaniem besloten het mandaat van UNPROFOR - de VN-vredesmacht in het voormalige Joegoslavië - met drie maanden te verlengen. In februari was het mandaat al verlengd; het zou vandaag aflopen. In de gisteren aangenomen resolutie werd het mandaat van de blauwhelmen verder uitgebreid. Volgens de resolutie mogen ze geweld gebruiken “om de veiligheid van UNPROFOR en zijn vrijheid van beweging op al zijn missies” te garanderen. De vredesmacht heeft op het ogenblik 13.000 man in Kroatië, negenduizend in Bosnië-Herzegovina en enkele honderden in Macedonië. (Reuter, AP, AFP)