Ploeg met zwaargewichten is Europees, liberaal, evenwichtig; Frans kabinet wekt vertrouwen

PARIJS, 31 MAART. De nieuwe Franse premier, Edouard Balladur, heeft in een etmaal een centrum-rechtse regering gevormd waarin de belangrijkste posten worden vervuld door voorstanders van de Europese eenwording. President Mitterrand ging zonder commentaar akkoord met de nieuwe regeringsploeg, die uit zeventien liberalen en dertien gaullisten bestaat, onder wie enkele van de belangrijkste leiders van de twee partijen, RPR en UDF, die zondag een grote verkiezingsoverwinning behaalden.

De regering-Balladur telt zes centrum-politici, onder wie Edmond Alphandery, president van het Centrum van Sociale Democraten (CDS), een overtuigd pleitbezorger van de Europese eenwording en de harde franc, die minister van economie (en financiën) is. Minister van buitenlandse zaken is Alain Juppé, de secretaris-generaal van de gaullistische RPR, die zich vorig jaar voor goedkeuring van het Verdrag van Maastricht over de Europese politieke en monetaire unie uitsprak. Minister van landbouw is Jean Puech, een senator uit het plattelandsdepartement Aveyron, en eveneens een voorstander van 'Maastricht'.

Charles Pasqua, de belangrijkste gaullistische zwaargewicht, die vorig jaar tegen de ratificatie van "Maastricht' campagne voerde, wordt minister van binnenlandse zaken. Hij vervulde deze post ook in de regering-Chirac, die als eerste rechtse regering in de periode 1986-88 met Mitterrand "cohabiteerde'. Minister van defensie is François Leotard, leider van de kleine Parti Republicain (een rechts-liberale groepering) en potentiëel presidentskandidaat, die eveneens als een pro-Europeaan geldt. In 1986 weigerde Mitterrand Leotard nog op Defensie te benoemen.

De meest verrassende benoeming was die van Simone Veil, die een nieuw superministerie van sociale zaken, gezondheid en stadsontwikkeling gaat leiden. Mevrouw Veil, die als minister van gezondheid onder president Giscard abortus legaliseerde en in de jaren tachtig voorzitter van het Europese Parlement was, is ook de eerste minister van Staat. Pasqua, Léotard en de minister van justitie, Pierre Méhaignerie, eveneens een centrum-politicus, zijn de andere drie bewindslieden die deze titel mogen voeren. Een minister van staat is hoger in rangorde dan een gewone ministers, ze mogen onder andere de premier vervangen als deze afwezig is.

De verantwoordelijkheid voor het binnenlandse economisch beleid is verdeeld over drie ministers, allen van meer rechtse signatuur. De liberaal Alain Madelin, een van de zwaargewichten in de UDF van ex-president Giscard d'Estaing, is verantwoordelijk voor bedrijven en economische ontwikkeling, een nieuwe post. Hij moet een "strategisch koppel' vormen met de "pragmatische liberaal' Gérard Longuet. Deze partijgenoot van Léotard leidt het ministerie van industrie, buitenlandse handel en telecommunicatie, een soort Frans MITI. De gaullist Michel Giraud, president van de regionale raad van Ile de France (de grootste regio van het land) wordt verantwoordelijk voor arbeid en werkgelegenheid.

Het ministerie van onderwijs, dat een van de grootste begrotingen heeft, is toegewezen aan François Bayrou, als secretaris-generaal van de UDF een vertrouweling van Giscard, zoals zijn collega Juppé (buitenlandse zaken) de rechterhand van Chirac was. Een andere trouwe partijgenoot van Chirac, Jacques Toubon, burgemeester van het XIII arrondissement in de hoofdstad, is minister van cultuur geworden. Hij zal de "grote werken' van Mitterrand die nog in aanbouw zijn, zoals de Bibliothèque de France, voltooien, zo heeft hij al gezegd.

De regering-Balladur, die minder ministers telt dan de socialistisch ploeg van Bérégovoy en geen enkele staatssecretaris (een nouveauté in de Vijfde Republiek), telt slechts drie vrouwen en vormt daarmee een getrouwe afspiegeling van de Nationale Vergadering, waarin slechts 35 van de 577 zetels door vrouwen worden bezet. Naast Simone Veil, een van de populairste politici in Frankrijk, treedt de 64-jarige gaulliste Lucette Michaux-Chevry uit het Antillen-eiland Guadeloupe aan als minister van humanitaire actie en mensenrechten. Michéle Alliot-Marie, een medewerkster van Juppé, is minister van sport en jeugdzaken.

De wijze waarop premier Balladur zijn regering heeft samengesteld is in Frankrijk algemeen positief beoordeeld. Behalve "snel en evenwichtig' is de combinatie van Simone Veil die de “ethiek incarneert” en Pasqua die “de stem van het volk verstaat” grote kunst, aldus Le Figaro. Balladur heeft gedemonstreerd dat “hij wil slagen met de opening naar Europa en niet met een protectionistische avontuur”, aldus Libération. En dat is belangrijk om vast te stellen nu de werkloosheid in Frankrijk eind februari de grens van drie miljoen werkzoekenden (10,6 procent van de beroepsbevolking) is gepasseerd.

Voor de post van Landbouw had Balladur aanvankelijk Charles Millon gevraagd, een van de zwaargewichten van de UDF. Millon weigerde echter omdat hij geen verantwoordelijkheid kreeg voor de GATT-onderhandelingen en vooral het politiek zeer gevoelige onderdeel landbouw in de GATT. Naar verluidt krijgt minister van buitenlandse zaken Juppé daarover het laatste woord. Jean Puech, de onafhankelijke republikeinse senator die nu minister van landbouw is geworden, heeft deze werkverdeling wel geaccepteerd. De regering-Balladur zal spoedig een beslissing moeten nemen over het ontwerp-landbouwakkoord (over beperking van de produktie van oliehoudende zaden) tussen de Verenigde Staten en de Europese Gemeenschap dat in november werd gesloten. De Amerikaanse GATT-onderhandelaar Kantor drong daar gisteren nog eens uitdrukkelijk op aan. RPR-leider Chirac heeft het akkoord als onaanvaardbaar afgewezen.

Op de Parijse geldmarkt leidde de benoeming van Balladur tot een daling van de rente voor leningen op korte termijn (van 11 tot 10,375 procent). De koers van de franc ten opzichte van de mark steeg aanmerkelijk. De president van de Bundesbank, Helmut Schlesinger, droeg aan deze ontspanning bij met de verklaring dat dat pariteit tussen beide munten “thans stabiel en realistisch” is. De voortzetting van een zuinig beleid in Frankrijk zal tot een daling leiden van de “risicopremie die de geldmarkten voor de verkiezingen eisten”, aldus Schlesinger.