Multatuliprijs voor nieuwste roman; Magnum opus van Mulisch verovert Duitse lezers

BONN, 31 MAART. Harry Mulisch is met zijn recente magnum opus De ontdekking van de hemel de Duitse lezersmarkt "stormachtig' aan het veroveren. Volgens zijn Münchense uitgever Carl Hanser Verlag is dit razendsnelle succes alleen te vergelijken met dat van de vertaling van Umberto Eco's In de naam van de roos.

In Nederland werd vanmorgen bekend dat Mulisch de Multatuliprijs krijgt, de prozaprijs van de gemeente Amsterdam (ƒ 15.000). De jury, bestaande uit Piet Calis, Frans de Rover en Xandra Schutte, zegt in haar rapport het te waarderen, dat Mulisch zijn bekende, zwaarwichtige thema's op een ongewoon speelse manier heeft behandeld en prijst het plot. “In deze roman wordt op superieure wijze aangetoond dat lachen een vorm van ernst kan zijn.”

Het succes van Mulisch' boek in Duitsland is “zeer ongewoon voor zo'n dik boek van achthonderd pagina's, een vertaald werk ook, dat altijd nog 49,80 mark kost,” aldus woordvoerster Susanne John van de Duitse uitgeverij: “ Binnen vijf weken zijn de eerste twee oplagen van van Die Entdeckung des Himmels 10.000 exemplaren elk de deur uitgevlogen. Deze week brengen we een derde oplaag, nu van 15.000, op de markt.”

De uitgeverij rekent erop dat het boek dit hele jaar zeer goed zal blijven verkopen, niet in de laatste plaats omdat de Buchmesse in Frankfurt (begin oktober) dit jaar een Nederlands-Vlaams accent krijgt en Mulisch er als auteur-spreker is uitgenodigd. Al kort na het verschijnen van de eerste druk op 16 februari volgden zeer lovende besprekingen in alle grote Duitse kranten. De Buchmesse zou met haar grote voorpubliciteit na de zomer wel eens voor een tweede grote lezersgolf kunnen zorgen. Bovendien heeft Cees Nooteboom, vooral met zijn Berlijnse notities, voor een gunstige Duitse “thermiek” voor Nederlandse auteurs gezorgd.

De omvang van de recensies in Duitse kranten zegt ook iets over de waarde en betekenis die aan Mulisch' boek wordt toegekend. De Frankfurter Rundschau (27 maart) trok er een derde pagina voor uit, de Frankfurter Allgemeine (30 maart) een halve en de Süddeutsche Zeitung (20 februari) zelfs drie kwart. Uit die besprekingen blijkt trouwens dat de “faustisch-humanistische” (SZ) schrijver Mulisch de Duitse lezer vooral ook fascineert vangwege zijn "volwassen leven' (geboortejaar 1927) en zijn het Al en de eeuwen omspannende blikveld.

De Süddeutsche maakt een vergelijking met Thomas Manns Buddenbrooks en Goethe's Wahlverwandtschaften en constateert dat Mulisch “zich nu in de rijen van de grote Europese schrijvers heeft geschreven”. De Frankfurter Allgemeine vergelijkt hem met Eco, de Frankfurter Rundschau spreekt van “een zeer bijzondere en ook prachtig vertelde roman”. De Welt am Sonntag (28 maart) vergelijkt de “Europese grensganger” Mulisch met Balzac en vindt: “Als de Nobelprijs naar een Nederlandse auteur gaat, kan die alleen Mulisch heten”.