Belgische premier lost "crisette' op

BRUSSEL, 31 MAART. De regeringscrisis in België is voorbij. Premier Dehaene sloot gistermiddag een begrotingsakkoord met de voorzitters van de coalitiepartijen, dat daarop door de ministerraad werd overgenomen. Er is in totaal voor 113 miljard frank aan besparingen en nieuwe inkomsten afgesproken. Koning Boudewijn weigerde gisteravond het ontslag van de rooms-rode coalitie, dat hij sinds vorige week dinsdag in beraad hield. Eerder had hij premier Dehaene aangewezen als "bemiddelaar'.

Burger en bedrijfsleven in België moeten dit jaar en volgend jaar 42 miljard frank extra belasting betalen, hoofdzakelijk door een hogere inkomsten- en vennootschapsbelasting. Het kabinet heeft zich verplicht ook 42 miljard minder uit te geven, onder meer door de burger tot een eigen bijdrage in het ziekenfonds te verplichten. De resterende 29 miljard moet ook komen uit een verdergaande privatisering van overheidsbedrijven. De Belgische staat hoeft niet langer minimaal 51 procent van de aandelen in te privatiseren overheidsbedrijven te houden, zo is afgesproken.

Van het afschaffen of aanpassen van de automatische prijscompensatie heeft het kabinet nu helemaal afgezien. Daarmee hebben de Waalse socialisten een belangrijke politieke overwinning geboekt. Het kabinet viel vorige week over de vraag in welke mate de begroting met een extra "crisis'-belasting, een looningreep of besparingen op de sociale zekerheid kon worden gesaneerd.

Daarbij speelde het klassieke verwijt dat de Franstalige socialisten "op Vlaamse kosten' in Wallonië een sociaal paradijs in stand willen houden een steeds grotere rol. Voor de Vlaamse CVP werd dit jaar bovendien de noodzaak om zich te profileren steeds urgenter. In de peilingen was de liberale oppositiepartij VLD de grootste partij van Vlaanderen geworden. Het dwingen van de Walen tot een ingreep in de prijscompensatie werd vorige week inzet van het gevecht.

In de afgelopen week draaide de CVP echter bij. Tegenover de Waalse eis van behoud van prijscompensatie stelden de christen-democraten opeens behoud van de kinderbijslag. Daarnaast moest er een "evenwicht' tussen besparingen en nieuwe inkomsten worden gegarandeerd. In één middag onderhandelen met de partijvoorzitters wist premier Dehaene een dergelijk akkoord te sluiten, dat vandaag aan het parlement is gepresenteerd. In de Belgische pers wordt vanochtend de "quasi-crisis' of "crisette' becommentarieerd als een belangrijke verzwakking van het kabinet, dat nu wordt aangeduid als "Dehaene 1-bis'. De groeiende rol van de partijvoorzitters wordt in alle kranten bekritiseerd. De staatshervorming kwam ook al buiten het kabinet om rechtstreeks tussen Dehaene en de voorzitters tot stand. Nu hebben de voorzitters ook het schrijven van de begroting van het kabinet overgenomen.

De bezuinigingen waren nodig om België de aansluiting bij de Europese Unie niet te laten verliezen. Vorig jaar liep het financieringstekort op naar een percentage van 6,9 van het bruto nationaal produkt. Voor aansluiting bij Europa geldt als streefpercentage 3 procent. Met het afgesproken pakket komt België in 1994 uit op 4,7.