Adelanto mist het lawaai van de straaljagers

De talrijke militaire bases bezorgden Californië ooit een deel van haar welvaart, maar door de bezuinigingen op defensie moet een groot aantal sluiten, met desastreuze gevolgen voor de omgeving. Maar Adelanto droomt van een nieuwe toekomst.

ADELANTO, 31 MAART. Het is doodstil geworden in Adelanto, een stadje tussen de bijna-bloeiende Joshua-bomen en cactussen van de Zuidcalifornische woestijn. De parkeerplaatsen voor de motels zijn leeg, veel winkels gesloten. Appartementsgebouwen zijn dichtgetimmerd.

“Waar is het lawaai toch gebleven”, vragen de bewoners soms aan elkaar. Ze missen het donderende geraas en de dreunen van opstijgende, landende en supersonisch dollende straaljagers, het geronk van legervrachtauto's, het luidruchtige lachen van uitgaande militairen en de buitenlandse accenten van de Duitse en Arabische piloten-in-opleiding.

Eind vorig jaar is George Airforce Base na bijna een halve eeuw trouwe dienst gesloten. Zo'n 18.000 militairen en gezinsleden zijn naar elders vertrokken. Veel inwoners van Adelanto en omgeving zoeken nog steeds naar nieuw werk, maar wat valt hier midden in de zanderige vlakte te doen?

In "veteranenpost 20', een witte loods tegenover het hek van de voormalige basis, zitten 's middags om drie uur achterblijvers hun verdriet te verdrinken. Bier, bourbon en veel sigaretten. Alles is weg: de burgerbaan, het gratis ziekenhuis en de speciale korting in de winkels op de basis. Wie aan de rokerige bar met luide country-muziek en oude trofeeën de naam George Airforce Base noemt, krijgt een regen van klachten over zich uitgestort.

“Als we ziek zijn, moeten we 120 mijl op en neer naar de volgende basis”, moppert Leonard Fowler, die zijn grijze baard flink heeft laten uitgroeien. Rick Ornelas kreeg na zijn vervroegde militaire pensioen een onderhoudsbaan op de basis. Nu is hij werkloos en zit hij vast, omdat de waarde van zijn huis onder zijn hypotheeksom is geduikeld. 's Middags begint hij aan zijn Budweisers.

Het lot van George AFB is een voorproefje voor wat veel andere gemeenschappen in Amerika te wachten staat. Afgelopen weekeinde kondigde minister van defensie Les Aspin bezuinigingen aan van elf miljard dollar meer dan in de begroting van Bush was voorzien. In verband daarmee moeten in de Verenigde Staten 33 bases van leger, luchtmacht, marine en mariniers worden gesloten.

“President Clinton is weggelopen voor Vietnam. En nu loopt hij weg voor ons”, zegt Ornelas. “Eerst beloven ze je de hemel. En dan kakken ze op je.”

Pag.4: Na de Koude Oorlog is de Golden State vernikkeld

In de Pizza Factory van Adelanto zijn op maandagavond de meeste tafeltjes onbezet. Aan de overkant van de weg staat op een verweerd bord de "Grand Opening' van een ander, onvindbaar restaurant aangekondigd. Vroeger stonden in de Pizza Factory drie koks voortdurend pizzadeeg te kneden, op te gooien en te bakken, nu kan één man het wel af. De mannen die er vroeger kwamen eten laten nu hun telefoonnummer achter voor het geval dat eigenaar Al Villa een bezorger nodig heeft. Een van de sollicitanten is met zijn volgeladen pickup-truck naar Bakersfield vertrokken om het daar te proberen. Als het niet lukt, komt hij weer terug.

In Californië stonden negen bases op de lijst voor sluiting. Het is een zware slag voor een deelstaat die nog steeds in diepe recessie verkeert. In de hoogtijdagen kreeg Californië per jaar 24 miljard dollar federaal geld voor militaire bases en industrieën. Het einde van de Koude Oorlog heeft de "Golden State' vernikkeld. Aspin haalde twee bases van de lijst om de Californische economie te sparen, maar deze week zette de commissie die de sluitingen regelt dezelfde twee opnieuw op de lijst.

Congresleden die de bui boven hun district zien hangen lobbyen uit alle macht. Zelfs de grote pacifist van het Huis van Afgevaardigden, Ron Dellums, is geschrokken. De vier te sluiten marinebases in zijn Noordcalifornische district, dat Oakland en Berkeley omvat, vindt hij plotseling zeer noodzakelijk.

Voor veel door de bezuinigingen op defensie getroffen Californiërs is president Clinton de schuldige. Toch is de beslissing om de basis te sluiten reeds in 1989 door president Bush genomen. Volgens een studie van het Pentagon groeide in de meeste plaatsen waar legerbases moesten sluiten na verloop van tijd het aantal banen opnieuw. Maar het is de vraag of dat ook zal gebeuren na de massale demobilisatie die Clinton in Californië op het oog heeft.

Zeventig kilometer verderop ligt de reusachtige Edwards Airforce Base, waar de luchtmacht sinds jaar en dag nieuwe vliegtuigtypes test en waar ook het ruimteveer landt. Voor piloten die over de right stuff beschikken zal Edwards ook onder Clinton de Olympus blijven. Maar in het zuiden, bij Ontario, is ook een luchtmachtbasis gesloten. Het verderop gelegen March Airforce Base wordt ingekrompen.

Op George AFB staan nog modellen van de straaljagers die hier gestationeerd waren. “Een Weasel is een slim, gemeen, weerbarstig wezentje dat bekend is om het opensperren van zijn kaken om een veel grotere prooi aan te vallen”, meldt een trotse beschrijving van de McDonnell Douglas F-4 "Wild Weasel'. Dit 35 jaar oude vliegtuig werd voor het laatst ingezet bij operatie "Desert Storm'; gedurende de eerste dagen van het luchtoffensief stelde het Iraakse luchtafweerradar buiten werking.

Kolonel b.d. Richard Cole rijdt door de lege lanen van zijn vroegere basis, die nu door particuliere veiligheidsagenten wordt bewaakt. Het lijkt of er een dodelijke epidemie heeft gewoed: de gebouwen zijn gaaf, maar de mensen ontbreken. Het gras van de golfbaan met negen holes wordt nog onderhouden maar elders begint het al te verdrogen. Tumbleweeds waaien over het asfalt.

Plotseling neemt Cole een bocht en rijdt het van hitte trillende beton van de landingsbaan op. Hier zou een particulier vliegveld moeten komen, Victor Valley International Airport. “Wel 360 dagen per jaar helder vliegweer”, roemt een brochure. Goed voor vrachtvluchten, vliegtraining en later misschien stromen passagiers die de drukte van Los Angeles willen mijden.

De 57-jarige Al Villa van de Pizza Factory is een Indiaan en hier geboren. Hij kent de woestijn - plaatsen waar wild is te vinden, bergpassen en eetbare planten. Hij ziet nu visioenen van een vol restaurant en een constante stroom vrachtwagens en treinen vanaf het vliegveld. Dan kunnen zijn kinderen het restaurant overnemen. “Hier is ruimte. Hier staat het verkeer niet vast, zoals daar beneden in Los Angeles”, zegt hij. En dan kan er misschien ook een casino bij. Al die Californiërs die naar het verderop gelegen Las Vegas gaan moeten toch ook in hun eigen gemeenschap terecht kunnen. “We moeten het geld in de gemeenschap houden”, zegt hij.

Cole werkt sinds zijn militaire pensionering voor de Victor Valley Economic Development Authority, een samenwerkingsorgaan tussen drie omliggende gemeenten en een county voor de ontwikkeling van de vliegbasis. Naast een vliegveld hebben de plannenmakers ook een universiteit, een trainingscentrum voor zakenlieden en een bedrijvenpark op het oog.

Er is ook kans op een federale gevangenis, denken zij. Daar zit toekomst in. Een gevangenbewaarder verdient meer dan een leraar aan de middelbare school. Volgens de laatste cijfers zitten er 1,3 miljoen Amerikanen achter de tralies en het aantal groeit. En binnen de komende vijftien jaar zullen anderhalf maal zoveel bewakers nodig zijn als nu. Een gevangenis op George Airforce Base zou zeker 1.000 nieuwe banen opleveren.

Maar het 10.000 inwoners tellende stadje Adelanto is uit het planningsorgaan gestapt en wil de basis alleen voor zichzelf kopen en ontwikkelen. Er is nu een felle strijd ontbrand tussen het planningsorgaan en Adelanto. De luchtmacht wil verkopen aan de hoogst biedende, maar alles zit vast met processen en politieke manoeuvres.

Al Villa vindt het allemaal spijtig. “Waarom vechten ze nou onderling? Het is hier ideaal om iets groots te bereiken”, zegt hij.