Sluiting 12 mijnen gaat vooralsnog niet door; Lagerhuis stemt voor uitstel van mijnsluiting

LONDEN, 30 MAART. De Britse regering heeft een opstand in eigen gelederen over haar plannen met de steenkoolindustrie afgeslagen. Het Lagerhuis stemde vannacht met 319 vóór en 297 tegen voor het gewijzigde wetsontwerp van minister Heseltine, dat 12 van de 31 mijnen die hij in oktober vorig jaar wilde sluiten, vooralsnog spaart.

De uitslag betekent een politieke overwinning en herstel van het geschonden wonderkind-imago van Heseltine, maar luidt tegelijkertijd de onherroepelijke neergang in van de Britse kolenindustrie als steunpilaar voor de nationale economie. Meer dan vijfduizend mijnwerkers hielden gisteren nog een protestdemonstratie door Londen, maar het massale verzet van negen maanden geleden lijkt weggeëbd.

Labour en de Liberale Democraten beschuldigden de regering er vanmorgen van dat ze het wetsontwerp - eind vorige week gepubliceerd en gisteren al in stemming gebracht - haastig “door de strot van het parlement heeft geduwd” om te voorkomen dat het effect van het wetsvoorstel hernieuwde verontwaardiging onder het publiek zou wekken. Labours schaduw voor het departement van handel en industrie, de dodelijk efficiënte Robin Cook, zei dat het wetsontwerp betekent dat de helft van de Britse kolenvoorraad, die nu toegankelijk is, verloren zal gaan. Vijf jaar geleden produceerden de Britse mijnen voldoende steenkool voor binnenlands gebruik. Tegen het jaar 2000 zal daarentegen driekwart van de primaire brandstof in Groot-Brittannië worden geïmporteerd, zo rekende Cook voor. Volgens hem had de door Heseltine voorgestelde subsidie, die de twaalf mijnen moet openhouden, meer te maken met het zoethouden van opstandige Tory-Lagerhuisleden dan met het creëren van een grotere markt voor de Britse steenkool.

Heseltine erkende dat hij geen nieuwe markt kon garanderen, maar hield vol dat de jaar na jaar aflopende subsidie British Coal in staat zal stellen toegang te zoeken tot een grotere markt dan voorheen.

Toen het na een verbitterd debat in het Lagerhuis vannacht op stemmen aankwam, stemden vier Conservatieve MP's tegen hun regering en ten minste drie - onder wie de aanvoerder van aanvankelijke opstand, Winston Churchill - onthielden zich van stemming. Zij schaarden zich achter het verwijt van de oppositie dat Heseltines herziene voorstel slechts uitstel van executie voor een deel van de 30.000 getroffen mijnwerkers betekent. Winston Churchill drukte de teleurstelling uit die de tegenstanders van de plannen van de regering voelen, door te zeggen: “Het is volstrekt onmogelijk dit wetsontwerp te betitelen als een (herzien) beleid voor energievoorziening.”

British Coal sloot gisteren een nieuw contract af met de elektriciteitsindustrie voor de levering van 160 miljoen ton steenkool over de komende vijf jaar. Maar om de twaalf te subsidiëren mijnen daadwerkelijk open te houden, moet de kolenindustrie extra afname vinden en concurreren tegen gas, zwaar gesubsidiëerde kernenergie en geïmporteerde steenkool.

“De toekomst van onze mijnen ligt feitelijk in handen van de opwekkers en van de rest van de elektriciteitsbedrijven”, aldus British Coal gisteren.