Knulligheid voornaamste troef in Kreatief met Kurk

Een hele generatie schooljeugd praatte met de zeurstemmetjes van Theo en Thea, de rondspattende yoghurt in pornoshow Petit Popular haalde hoge kijkcijfers en nu weerklinkt de herkenningstune “een, twee, drie, vier, potverdeurie, Poppenstorie” wekelijks op de tribunes bij Ajax.

De derde serie van het duo Arjan Ederveen en Tosca Niterink, Kreatief met Kurk, beleefde gisteren zijn laatste aflevering. De steekwoorden uit deze "Teleac-cursus' hebben inmiddels alweer een cultstatus bereikt “Een ongeloofelijk veelzijdig basismateriaal”, “altijd van je af snijden”, “Oei Peter, wat een moeilijk woord”.

Het duo Ederveen en Niterink behoort tot de generatie die opgroeide in de matte jaren zeventig, tussen plateauzolen en discomuziek, wandkleedjes van macramé, Smile-buttons en kurkplaten; de volkskitsch die nog altijd hun voornaamste inspiratiebron is. In hun afkeer van de geitewollen sokken-cultuur zetten ze alles wat ze doen tussen "driedubbele ironische aanhalingtekens'. Met die houding zijn ze in Nederland als een van de weinigen in staat tot echte satire. Bij Koot en Bie heeft parodie altijd een ondertoon van ernst, terwijl een programma als Jiskefit wat al te opzichtig grappig probeert te zijn. Ederveen en Niterink kunnen daarentegen met uitgestreken gezicht de grofste banaliteiten ten berde brengen. Hun "basismateriaal', te vinden in Story en Privé, bij de TROS en Veronica of op rommelmarkten, is leuk omdat het koel geserveerd wordt.

De laatste aflevering van Kreatief met Kurk stond in het teken van de rouw. In de "Poppenstorie', de wekelijkse poppenkast met bekende Nederlanders, reed een "schnabbelbus' met ondermeer Frits Bom en Berdien Stenberg in een Spaans ravijn. De vaste "filmparodie' ging over de dood van Mary Stuart, waarbij Arjan Ederveen in de rol van koningin Elisabeth iets verder ging dan het origineel door het afgehouwen hoofd van haar rivale tot een broodje shoarma te verwerken.

Ook de eens geroemde Quiz 2 voor 12 werd in al zijn saaiheid nagespeeld, compleet met een "filmpje van studenten van de Rietveld-academie' en twee zeer domme kandidaten. “Kom, hoe heette die man ook alweer. Lincoln?” “Nee, dat was toch die zwarte dominee?” “Dat zoeken we op.” Het zangduo Saskia en Serge vierde tenslotte in restaurant "Le Garage' het eind van de rouwperiode over de dood van Serge's vader, gekleed in oversized smoking en een strapless cocktailjurk met mosterdgele strikken van de Rotterdamse modekoning Theo Sijthoff.

Cursusleider Peter van der Pood brak in de laatste aflevering door met een overzichtstentoonstelling van zijn kurksculpturen in het Stedelijk Museum. De Nederlandse kunstelite bleek daarbij bereid om giebelend als levende "Poppenstorie' te figureren. Vooral Jan Wolkers dreef zijn zucht tot zelfparodie ver door. “Dit werk lijkt op een zee van spermatozomen, die in een kurk naar het middelpunt drijven, het ei.”

Hoewel het niet de sterkste aflevering was, zijn Ederveen en Niterink er met Kreatief met Kurk opnieuw in geslaagd spannende televisie te maken. De vraag is nu hoelang hun formule leuk is. Een zorgelijke ontwikkeling zijn de gestegen budgetten en de rijke decors. Knulligheid blijft immers hun voornaamste troef.