Kansloos voor record solorace: met Pasen nog op oceaan; De Velde zeilt op safe verder

ROTTERDAM, 30 MAART. Kaap Hoorn was de gevreesde vijand, maar bleek een gemakkelijk te nemen hindernis. De storm stak pas op toen Henk de Velde het Zuidamerikaanse continent had gerond. Afgelopen donderdag, in de buurt van de weer tot rust gekomen Falkland Eilanden, kwam zijn catamaran pas echt in moeilijkheden. Windsnelheden van 10 a 11 Beaufort beukten in op het schip. Voor het eerst tijdens zijn solo-race rond de wereld moet De Velde hebben gevreesd voor de 18 meter lange Zeeman. Twee spanten werden gespleten, de genua uiteengescheurd en ook het grootzeil overleefde de hevige storm niet.

Op dezelfde dag sloeg Bruno Peyron alarm. Zijn veel grotere catamaran was in moeilijkheden geraakt voor de Chileense kust. Helikopters begeleiden Peyron en zijn vijfkoppige bemanning, maar de Franse equipe is nog steeds (en als enige) in de race om de Jules Verne-trofee: in 80 dagen de wereld rond. De Velde mag er in zijn eentje 109 dagen over doen, maar weet zich inmiddels kansloos. Met Pasen zit hij nog op de oceaan, anders dan het record-schema van de Fransman Lamazou toestond.

De afgelopen dagen repareerde De Velde zijn materiaal. De spanten werden dichtgesmeerd, de genua vervangen door de kotterfok. Van belang is dat het kapotte grootzeil hersteld kan worden. Niet voor de snelheid, want die doet er niet werkelijk meer toe. Wel voor de rust aan boord. Tegen de verwachting (westenwind) moet de Zeeman laverend langs de Argentijnse kust naar het noorden. Ten minste, dat wijst de telex uit. Vrijdag koerste de catamaran op 47 graden westerlengte en 60 graden zuiderbreedte. Een dag eerder was het nog 49 graden westerlengte.

Een kapotte generator dwingt De Velde het telefonische contact tot een minimum te beperken. Hij had vooraf zijn energievoorraad afgestemd op een tocht van maximaal 120 dagen en ook binnen die marge lijkt de catamaran niet te gaan zeilen. Toch is de schipper tevreden over zijn boot. De beoogde gemiddelde snelheid haalt hij niet, want de wind is spelbreker. Eerst waaide het te weinig, nu is er wel deining op zee, maar waait de wind uit de verkeerde hoek. Een catamaran is bij uitstek geschikt voor halve winden. Dan scheert een multihull door het water. Wanneer het werken wordt, kruisen tegen de metershoge golven, lijkt een schip met een enkele romp in het voordeel.

De buitenwereld krijgt al drie weken geen goed verstaanbare verbinding met de zeiler, die door de opgelopen vertraging zuinig is met elk vleugje energie. De stuurautomaten en het navigatie-systeem gaan voor familie, kennissen en de media. De Velde heeft nu zijn zinnen gezet op een behouden vaart. Hij zeilt op safe richting Bretagne, vanwaar hij op 20 december vertrok. Vier maanden eenzaamheid. Waarschijnlijk heeft hij tijd genoeg gehad om een volgende reis te plannen. Zijn huidige avontuur kreeg al vorm, nadat De Velde tijdens zijn eerste solotocht in Nieuw-Zeeland tijdelijk aan wal ging. Toen moest hij een noodlanding maken. Nu lijkt hij non-stop de wereld rond te varen, maar het aanvankelijke doel wordt niet gehaald. Een nieuwe uitdaging ligt voor het oprapen.

Bij thuiskomst wacht Henk de Velde een warm onthaal in Amsterdam. Niet in Brest, zoals aanvankelijk was gepland. De recordroes maakt bij zijn volgelingen plaats voor realiteitszin. De ervaring bij zijn eerste solotocht leert, dat de man die zo graag alleen wil zijn toch al weken uitkijkt naar het moment dat hij zoon, geliefde en verwanten tegen de borst kan drukken. En vervolgens wordt de zeeman in hart en nieren waarschijnlijk weer onrustig. Als de herfst zijn intrede doet, krijgt De Velde het weer benauwd. Dan kan Holland hem niet meer bekoren en roept de zee. Hij heeft aan wal ten slotte weinig te zoeken. Geen baan, geen huis zelfs. De Velde leeft al een kwarteeuw op zee. Op kustvaarders, in de grote vaart en de laatste vijftien jaar constant per zeil. De vraag is alleen wanneer De Velde de Nederlandse kustwateren weer achter zich laat.