Vechttennis in trance leidt tot wederopstanding

BARCELONA, 29 MAART. De Spaanse tennisser Carlos Costa miste gisteren om half vier 's middags twee matchpoints tegen Paul Haarhuis. Vijf uur later benutte Mark Koevermans zijn eerste matchpoint tegen Sergi Bruguera. Nederland won dit weekeinde in Barcelona dankzij prachtig vechttennis met 3-2 van Spanje. Zowel Haarhuis, als Koevermans maakten gisteren in een wedstrijd in de eerste ronde van het Davis-Cuptoernooi een 2-0 achterstand in sets goed. Ze wonnen beiden op gravel in vijf sets van erkende gravelspecialisten en voormalige top-tienspelers. Nederland speelt in juli de kwartfinale thuis tegen Zweden.

Wat doe je als je tegenstander op matchpoint staat, werd na afloop aan Haarhuis gevraagd. “Een goede eerste service slaan.” Hoe kon je dit volhouden, werd bij Koevermans genformeerd. “Ik was helemaal in trance. Het was doorgaan, doorgaan. Paul had het goede voorbeeld gegeven. Ik dacht: "wat Paul kan, kan ik ook.” De kalmte van Haarhuis sleepte hem door de beslissende punten (3-6, 4-6, 6-3, 7-6 (8-6) en 6-4), de teamgeest en de steun van fans en coach stelden Koevermans in staat onbekende reserves aan te spreken (3-6, 6-7 (4-7), 6-4, 6-4 en 6-4).

Vooral de prestatie van Koevermans was wonderbaarlijk. Na zijn zege werd hij op de baan bedolven onder bondscoach Stanley Franker en zijn teamgenoten, gooide hij zijn shirt het publiek in, dirigeerde hij vanaf zijn stoel de tribunes met Nederlandse supporters en liep hij nog eens een ereronde. Spaanse officials probeerden tevergeefs een invasie van de baan te voorkomen.

De 25-jarige Rotterdammer heeft het laatste jaar in het enkelspel nauwelijks goede resultaten neergezet, presteerde alleen in het dubbel aan de zijde van Haarhuis. Koevermans kon zich zijn laatste Grote Wedstrijd tegen een topspeler niet eens meer herinneren. Hij is inmiddels in niemandsland verzeild geraakt en speelde de afgelopen maand kleine toernooien in Zuid-Amerika. Volgende week moet hij de kwalificaties doorwerken voor het toernooi in Barcelona, waar Bruguera waarschijnlijk een startgeld van een ton krijgt.

Voor Koevermans was de afgelopen week een hoogst welkome trainingsstage. Hij was geselecteerd omdat er op zijn favoriete baansoort gravel werd gespeeld, hij kwam in actie omdat Krajicek ziek werd. Door een week op hoog niveau te kunnen trainen, verbeterde zijn spel snel. Hij versloeg als nummer 155 van de ranglijst, de nummer zestien van de wereld, Sergi Bruguera. Koevermans wordt een heuse Angstgegner voor de Spanjaard, die mentaal en fysiek kwetsbaar is en bij een achterstand over de baan begint te sjokken. Terwijl Koevermans tussen elk punt oogcontact zocht met coach Franker en zijn teamgenoten Haarhuis, Jacco Eltingh en Jan Siemerink, leek Bruguera het liefst het stadion te willen uitwandelen om de norse blikken van zijn vader te vermijden.

“Ik kreeg in de eerste twee sets zoveel kansen, acht breakpoints, die allemaal net fout gingen”, zei Koevermans. “Maar door de steun van de jongens langs de kant en van Stanley bleef ik doorgaan, terwijl ik tegen Costa in de derde set een beetje mijn hoofd had laten hangen.” De partij duurde vier-en-een-half uur en was zo slopend voor Koevermans dat hij de laatste paar games kramp kreeg. Hij moest proberen "winners' te slaan, lange rally's kon hij niet meer opbrengen. Bij zijn laatste vier punten sloeg hij er twee op de baseline en toverde hij een zeer fraai dropshot uit zijn racket.

Koevermans hamerde op de backhand van Bruguera - de methode die Haarhuis vrijdag ook al had gehanteerd - viel de hele partij aan, sloeg onmogelijke volly's en varieerde met dropshots. “Ik wist niet dat ik zo goed kon volleren. Gravelspel is normaal meer van achteruit. Maar ik heb een tijdje niet zo goed gespeeld en je zag vrijdag dat ik vanaf de baseline moeite heb tegen dit soort specialisten. Het vertrouwen in mezelf is zo lang weg geweest. Dan is er maar een manier: het net opzoeken. Op zijn servicegames moest ik gewoon werken en werken. Echt Rotterdams.”

Hij had veel steun gehad aan de Nederlandse supporters in het stadion van het Centre Municipal de Tennis Vall d'Hebron. Hij is een van de weinige tennissers die op het publiek reageert. Met armgebaren zweepte hij het Nederlandse publiek op en provoceerde hij een aantal Spaanse toeschouwers. “Het was hier een soort Thialf. Alsof Zandstra een wereldrecord rijdt op de vijf kilometer, zoiets heb ik nu ook gepresteerd.” Pas in de laatste sets was hij zo moe, dat hij geen energie meer spendeerde aan het ballen van zijn vuisten na ieder punt.

Haarhuis, vijftigste op de wereldranglijst, bleek dit weekeinde in staat het Nederlands team te dragen. Richard Krajicek werd woensdag ziek en vetrok naar huis. Haarhuis zorgde daarna voor twee punten in het enkelspel. Na het dubbel op zaterdag, dat hij met Eltingh aan zijn zijde in vier sets verloor van Emilio Sanchez en Sergio Casal, moest hij nog toegeven dat hij die dag niet zo best had gespeeld. “Ik was de minste van de vier op de baan, had de eerste sets niet het niveau van Jacco.”

Maar Haarhuis bleef in de kansen geloven, zoals hij altijd doorvecht tot de allerlaatste bal. “Ik stond tegen Costa de hele partij goed te tennissen, maar verloor de eerste twee sets. Als je zo speelt en je verliest de derde set heb je pech. Maar je kunt moeilijk opgeven. Je houdt altijd een kansje, ze kunnen altijd een been breken.” Hij overleefde tegen Carlos Costa twee matchpunten in de vierde set, bij een 5-4 en bij een 6-5 achterstand. In de tiebreak ging het tot 6-6 gelijk op voordat hij met een schitterende cross geslagen forehand-passeerslag een matchpoint pakte en vervolgens de set. De vijfde set verloor hij direct zijn service, maar brak hij meteen terug en liep door naar 3-1 en 4-1.

“Het is een verschrikkelijke dag voor het Spaanse tennis”, stamelde de Spaanse coach Avendano, die vooraf heel lang had getwijfeld of hij Emilio Sanchez, die zaterdag uitblonk in de dubbel - of Bruguera het enkelspel zou laten spelen. Het is de eerste keer dat Nederland wint in de eerste ronde van de wereldgroep, waarin de beste zestien landen zitten. Nederland verloor eerder van Duitsland en vorig jaar van Zwitserland. Nederland speelt in juli in de kwartfinale van het Davis-Cuptoernooi thuis tegen Zweden en mag dan de baansoort kiezen. “Gras wordt het zeker niet tegen Stefan Edberg”, zei Franker. Waarop Koevermans gravel suggereerde. “Als we hier in Barcelona op gravel winnen van Spanje, zijn we tot meer in staat.”