Roep om veld als een biljartlaken weerklinkt weer

ARNHEM, 29 MAART. De obstakels op weg naar het einde van het seizoen nemen bij Ajax merkwaardige vormen aan. Blessures van belangrijke spelers blijken veel ernstiger dan vermoed. Wat aanvankelijk onverschillig met "een bandje' en "een "enkeltje' werd afgedaan, begint op een chronische afwijking te lijken. En dan de velden. Zoals op Nieuw Monnikenhuize, waar Ajax gisteren een punt verloor (2-2). Daar valt niet meer op te voetballen.

Nog even en de toestand van de Nederlandse voetbalvelden ontaardt in een brede maatschappelijke discussie. Dan mogen gras- en grondexperts, voetbalspecialisten en politici op de opiniepagina's van de dagbladen verkondigen dat het zo echt niet langer kan. Dan wordt de conditie van de grasmat van het Galgenwaard-stadion in Utrecht belicht, waarop "tot grote schande' het Nederlands elftal vorige week zijn kwalificatie-duel tegen San Marino moest afwerken en op 6-0 bleef steken omdat de omstandigheden "niet optimaal' waren.

Het veld van de eredivisieclub Vitesse is er zo mogelijk nog slechter aan toe dan dat van FC Utrecht. Waar in Utrecht het gras niet meer groeit omdat het verkeerd is behandeld, zou het gazon in Arnhem verouderd zijn. Een nieuwe mat kost ongeveer drie ton, maar de eigenaar (de gemeente) vindt opnieuw inzaaien onverantwoord omdat Vitesse over twee jaar naar een nieuw stadion verhuist.

Het clubbestuur dreigt al met een kort geding tegen de gemeente. En daarom werd het veld gisteren na de eerste en de tweede helft van de wedstrijd Vitesse-Ajax nauwkeurig onderworpen aan een inspectie door een gemeentelijke commissie. Een man of tien liep stampend op de voren die de spelers hadden getrokken, de overgebleven sprietjes betastend. De voetbalwereld heeft er weer een kankergezwel bij. Voortaan lopen elke zaterdag en zondag gras-experts de duizenden na de winter omgeploegde voetbalvelden die Nederland telt af, om na te gaan wat de oorzaak is van deze plotselinge ontworteling.

Behalve de perikelen rond de grasmat van het San Siro en de ontredderde staat van het veld van het Parc des Princes zijn in het buitenland nog nauwelijks "gras-affaires' bekend. In Engeland is geëxperimenteerd met kunstgras bij onder andere Queens Park Rangers en Luton Town, maar verder wordt er niet gezeurd. Hoe slecht - en veel slechter dan in Arnhem en Utrecht - de velden er ook na de winter bij liggen.

Maar het spel van teams als het Nederlands elftal, Ajax of soms Vitesse lijdt er onder als de bal niet goed rolt, is de redenering. De balcirculatie wordt geremd, de automatismen verstoord en van het surplus aan techniek kan niet worden geprofiteerd. De beste ploeg wint niet meer. Het is een klacht die elk weekeinde op de amateurvelden wordt gehoord, maar allang niet meer serieus wordt genomen. Maar nog even en bij de profs zal de roep om kunstgras, om het veld als een biljartlaken, weer klinken.

Misschien is zaalvoetbal een alternatief. Maar dan is er van spectaculair en opportunistisch voetbal, zoals in Groot-Brittannië nog te zien is, geen sprake meer. Dan moeten we in een verder stadium genieten van ingestudeerde spelpatronen alsof het gecomputeriseerde kunst is, gechecked door een coach met de spelprogramma's op papier. En geanalyseerd door de coach van de aanval en de coach van de verediging die van elke manoeuvre een foto maken vanuit een verkeerstoren hoog in de tribune en die vervolgens snel door een koerier naar de hoofdcoach aan de rand van het veld laat brengen ter nadere bestudering. Verdere communicatie verloopt dan via portofoons en koptelefoons. Het is de "normale' gang van zaken bij American Football. Ach, misschien is een nieuwe dimensie aan het voetbal wel zo verfrissend.

Ajax-trainer Van Gaal is er nog niet aan toe. Voorlopig bereidt hij zijn elftal nog voor op de te verwachten slechte omstandigheden door ze, zoals vrijdag op het slechte veld van de jeugd te laten trainen. Om vast te wennen aan de hobbelige grasmat van Arnhem. Het zou een goede ingeving van Van Gaal zijn gebleken als een paar verdedigers van Ajax niet al na zes minuten in de wedstrijd zo ongelooflijke hautain meenden een Vitesse-aanval onschadelijk te kunnen maken.

Frank de Boer, maar weer eens libero op de plaats van de nog altijd geblesseerde Blind, weigerde terug te spelen op doelman Van der Sar terwijl hij van achteren werd aangevallen door Vitesse-spits Gillhaus. Hij wilde het probleem "voetballend oplossen'. Maar Gillhaus dreef hem naar de zijlijn en haalde er een ingooi voor Vitesse uit.

Terwijl De Boer nog meende dat hijzelf mocht ingooien, had Gillhaus de bal al naar zijn medespeler Cocu geworpen. Deze rende onmiddellijk richting doel, achterna gezeten door Silooy die niets anders wist te doen dan de tegenstander onderuit te trekken. Een strafschop dus. Van den Brom durfde tegen zijn mogelijke nieuwe club (“ik weet echt van niks, mijn zaakwaarnemer is op vakantie, ik ben er zelfs ziek van”) te scoren en bracht Vitesse op 1-0. Twintig minuten later tastte de Ajax-defensie mis bij een van de schaarse counters van het zeer defensieve Vitesse. Laamers nam de bal op de rand van het strafschopgebied met de hand mee, zonder dat scheidsrechter Van Vliet en zijn assistent het zagen. Cocu profiteerde en schoot Vitesse naar een 2-0 voorsprong.

Ajax drong aan zonder fanatiek te worden. Kansen kreeg het elftal dan ook niet. Met Seedorf in de tweede helft op de plaats van de geblesseerd geraakte Alflen werd het spel beter. Seedorf scoorde ruim twintig minuten voor het einde met een mooi schot 2-1. Het sein voor Van Gaal om de geblesseerde Bergkamp in het veld te brengen. Met succes. In blessuretijd won hij een kopduel, waardoor eerst Overmars en vervolgens Ronald de Boer een kans kregen. De Boer schoot op de paal, maar Pettersson scoorde alsnog: 2-2.

De schade bleef voor Ajax beperkt tot één verliespunt. Maar vooral gezien de omvang van de blessurelijst bestaat de indruk dat de vermoeid ogende Amsterdammers zware tijden tegemoet gaan. Jonk blijft maar geblesseerd. Petersen sukkelt maar door, Blind mocht vandaag weer trainen, Alflen is voorlopig uitgeschakeld en Bergkamp is ook nog niet in orde. Ja, voor twintig minuten, meende hij. Nee, van sparen voor het komende jaar, is geen sprake. Hij was niet aan de kant gebleven omdat het veld voor zijn enkel te gevaarlijk was. Dat veld viel hem na alle verhalen eigenlijk nog wel mee.