"Vertrekpremie' moet Scania fors afslanken

ROTTERDAM, 27 MAART. De vakbonden spreken van een "stille reorganisatie' en "vrijwillige misleiding' (FNV) dan wel een "oprotpremie' en een "omkoopmethode' (CNV). De vrachtwagenfabrikant Scania Nederland zelf houdt het op een “vrijwillige vertrekregeling waarvoor een oorspronkelijke methode is verzonnen”.

Bij de fabrieken van Scania in Zwolle en Meppel zijn de afgelopen week 53 van de ongeveer 1.900 werknemers vrijwillig opgestapt. Als beloning daarvoor krijgen zij op hun bankrekening binnenkort een bedrag tussen de 25.600 en 27.200 gulden. Hoe eerder de ontslagvrijwilligers - volgens Scania allen jonger dan dertig jaar en korter dan drie jaar in dienst - zich namelijk melden, hoe hoger de premie.

“Voor deze regeling is gekozen om gedwongen ontslagen te voorkomen”, zegt woordvoerder J.C.A. Lottman van Scania. Door het inzakken van de markt voor zware trucks moet Scania de produktie terugschroeven van 10.200 stuks in 1992 tot ongeveer 8000 dit jaar. Van de 1.200 produktie-werknemers worden daarmee 100 tot 150 mensen overbodig “langs de lijn” zoals Lottman het omschrijft. Door natuurlijk verloop liep het totale aantal werknemers in 1992 terug van 2000 tot 1.900.

Om de werkuren verder terug te brengen kondigde Scania vorig jaar november al een aantal onorthodoxe maatregelen af. Zo was gisteren in Zwolle bijna alleen de telefoniste aanwezig doordat het personeel de tweede "stopdag' van het jaar genoot als vorm van werktijdverkorting. Een intern uitzendbureau heeft inmiddels 45 mensen tijdelijk verhuurd aan bedrijven in de omgeving. De "flex-bank' registreert alle uren die werknemers wel uitbetaald krijgen maar door gebrek aan werk thuis doorbrengen, zodat Scania deze verloren uren later bij een herstel van de markt alsnog kan opeisen bij zijn personeel: voorlopig gaat het om 1,5 uur per dag.

Een andere maatregel was een premie van twee maandsalarissen voor werknemers die vrijwillig ontslag nemen. Lottman: “Om het opzeggen te stimuleren hebben we die vervangen door de huidige regeling, die op 18 maart is ingegaan”. Werknemers die weggaan krijgen 200 gulden voor elke dag tussen het moment van opzeggen en 1 augustus. Bracht een opzegging gisteren nog 25.600 gulden op, maandag is ontslag nog 25.000 gulden waard.

De vakbonden FNV en CNV zijn niet enthousiast. FNV-bestuurder N. Eektimmerman: “Sommigen kunnen de verleiding niet weerstaan en komen later misschien in een werksituatie die feitelijk veel ongunstiger is. Ook zullen de beste krachten als eerste opstappen en ik heb nu al gehoord van problemen op afdelingen door het vertrek van goede monteurs: het is uitverkoop van vakkennis. Bovendien wordt zo het overleg met de bonden ontdoken”. Lottman daarover: “Onze mensen zijn heldere, nuchtere mensen die best zelf kunnen beslissen. Van problemen op de werkvloer weet ik niets. Overleg met de bonden vonden wij niet nodig, want het gaat om een interne kwestie”.

Scania is vorige week ook begonnen met een onderzoek naar een andere produktiewijze, waarover nog weinig bekend is. Lottman: “We zijn net begonnen, dus details hebben we niet. Het idee is in de toekomst een leanere (afgeslankte, red.) produktie, waarbij werknemers zelfstandiger en meer resultaatgericht werken”. Eektimmerman: “Zeg maar gerust de Japanse methode”.