Italiaanse christen-democraten blij over terugloop ledenaantal

ROME, 27 MAART. Om overeind te blijven in de politieke orkaan van de smeergeldonderzoeken, gaan de Italiaanse christen-democraten massaal hamburgers eten. En de partijleider constateert tevreden dat het ledental gelukkig sterk is gedaald.

Partijsecretaris Mino Martinazzoli probeert de partij te vernieuwen, in een poging te voorkomen dat zij de dominerende rol in de Italiaanse politiek verliest die zij sinds de Tweede Wereldoorlog heeft gehad. Als we ons niet vernieuwen is zelfs de christen-democratische partij (DC) ten dode opgeschreven, is de boodschap die hij keer op keer herhaalt.

Die vernieuwing gaat moeizaam. Een eerste poging tot een grote schoonmaak in het partijbestuur mislukte vorig jaar oktober. Maar vijf maanden smeergeldaffaire hebben een louterend effect gehad. Op de partij-assemblée deze week werd na lang onderhandelen Martinazzoli's voorstel aangenomen om de raad sterk in te krimpen: van 48 naar vijftien man.

Veel van de nieuwe bestuurders zijn ook binnen de partij vrijwel onbekend. Het leek een triomf voor de voorstanders van een radicale vernieuwing, maar het venijn zat in de staart. Terloops maakte Martinazzoli bekend dat ex-partijleiders en ex-premiers ook in de raad zullen zitten, zij het zonder stemrecht, alleen als adviseurs.

Het laat zien hoeveel weerstand er nog is bij de oude garde. Deze houdt zich gedeisd en kijkt op de achtergrond toe. Maar zij is niet van plan zonder meer van het toneel te verdwijnen en wacht op een kans. In zijn gebruikelijke orakeltaal zei ex-premier Giulio Andreotti dat het nu de vasten is, een periode van bezinning na het carnaval, en dat straks Pasen komt, het feest van de wederopstanding.

Daarom werd er lang geapplaudisseerd voor de afwezige Severino Citaristi, de financiële man van de partij tegen wie maar liefst 21 verschillende onderzoeken wegens corruptie lopen. Eindelijk is Citaristi nu vervangen - hij voelde niet de behoefte om eerder zijn functie neer te leggen.

Partijvoorzitter Rosa Russo Jervolino had gezegd dat de partijbestuurders tegen wie een onderzoek loopt, beter niet naar de assemblée konden komen. Een meerderheid heeft die suggestie ter harte genomen. Maar drie verdachten waren toch gekomen, onder wie Remo Gaspari, de ongekroonde koning van de regio de Abruzzen.

Dat de tijden zijn veranderd voor de machtige christen-democraten, bleek op de parkeerplaats. Voorzitter Russo Jervolino had niet de grote auto genomen, maar haar Mini, en velen waren op hetzelfde idee gekomen. In de lunchpauze gingen veel deelnemers aan de assemblée een hamburger halen bij de McDonald's om de hoek. Lunches in sjieke restaurants zijn een van de symbolen geworden voor corrupte politici.

Partijleider Martinazzoli constateerde 's middags met instemming dat het aantal partijleden is gedaald. Veel kopstukken in de partij ontlenen hun macht aan hele pakketten leden die zij inbrengen, maar dat zijn bijna altijd leden die zijn gekocht, in ruil voor gunsten. Martinazzoli maakte bekend dat het aantal leden was gedaald van 1,8 miljoen naar ongeveer één miljoen.

Volgens velen gaan de veranderingen veel te langzaam. De christen-democraat Mario Segni, die een beweging voor politieke vernieuwing leidt, heeft aangekondigd dat hij na de referenda van 18 april uit de partij zal stappen om een nieuwe katholieke volksbeweging op te richten. Daarmee is Segni een van de grootste tegenstanders van Martinazzoli geworden, en daarom heeft Martinazzoli ook haast met zijn vernieuwing.