Washington wil wet op amnestie El Salvador ongedaan laten maken

WASHINGTON, 26 MAART. De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Warren Christopher, heeft gisteren gezegd dat de Verenigde Staten de mogelijkheden onderzoeken om de dit weekeinde in El Salvador aangenomen amnestiewet ongedaan te maken. De wet ontslaat allen die zich schuldig hebben gemaakt aan schendingen van de rechten van de mens van rechtsvervolging. De Europese Gemeenschap heeft de amnestie gisteren veroordeeld.

De amnestiewet van de Salvadoraanse president, Alfredo Cristiani, lid van de rechtse Arena-partij, stelt de door de Verenigde Naties aan wreedheden schuldig bevonden officieren, soldaten en burgers ook in staat hun posities te behouden. “Amnestie is de beste weg naar verzoening van het Salvadoraanse volk. Het is nu vrede. We moeten het verleden zo snel mogelijk vergeten”, aldus Cristiani zaterdag.

Het amnestievoorstel, dat door de rechtse partijen in het Salvadoraanse parlement is aanvaard, gaat lijnrecht in tegen het vorige week verschenen rapport van de Commissie van de Waarheid van de Verenigde Naties over de schendingen van de rechten van de mens tijdens de twaalf jaar durende burgeroorlog in El Salvador. Hierin wordt opgeroepen allen die zich schuldig hebben gemaakt aan schendingen, voornamelijk soldaten en officieren uit het regeringsleger, uit hun functie te zetten.

Woensdag zei de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Christopher, een commissie te zullen benoemen die het gedrag van verschillende Amerikaanse regeringen tijdens de Salvadoraanse burgeroorlog moet onderzoeken. Democratische Congresleden hadden hierop aangedrongen, omdat vooral de regering Reagan het Congres zou hebben voorgelogen over de ernst van de schendingen tijdens de oorlog. De regering zou bewust informatie hebben verzwegen om een totaal van zes miljard aan militaire hulp los te krijgen voor het Salvadoraanse regeringsleger.

De commissie onderzoekt ook of het beleid ten opzichte van El Salvador herzien moet worden naar aanleiding van het VN-rapport. Uit het rapport blijkt onder andere dat het door de Verenigde Staten gesteunde regeringsleger direct verantwoordelijk was voor het grootste deel van de wreedheden, waaronder de slachting van 700 burgers in het dorpje El Mozote in 1981 en de moord op de vier Nederlandse IKON-journalisten een jaar later. In totaal kwamen in de oorlog tussen het rechtse regime en de linkse guerrilla 75.000 mensen om het leven.

Onder degenen die dank zij de amnestiewet hun posities behouden is de huidige Salvadoraanse minister van defensie, René Emilio Ponce. Hij wordt er door de VN van beschuldigd verantwoordelijk te zijn voor een aantal van de ergste wandaden. Zo zou hij de moord op zes Jezuëten in 1989 op touw hebben gezet. Ponce betitelde het rapport maandag als “illegaal en vol met leugens”. Het advies alle schuldig bevonden officieren, 102 in totaal, uit hun functies te zetten noemde hij “ronduit belachelijk”.

De Salvadoraanse vice-minister van defensie, Juan Orlando Zepada, die ook door de VN beschuldigd wordt, kondigde gisteren aan eind maart te zullen aftreden. Als reden voor zijn terugtrekking noemde hij niet het VN-rapport, maar persoonlijke omstandigheden.

Volgens woordvoerders van het voormalige linkse verzet in El Salvador, de FLMN, is door de amnestiewet het vredesakkoord van 16 januari 1992 ernstig in gevaar. Dit akkoord, dat onder supervisie van de VN tot stand kwam, maakte een einde aan twaalf jaar hevige gevechten. Het vredesverdrag hield ook in dat de commissie van de VN de wreedheden tijdens de burgeroorlog zou onderzoeken, en dat de regering de adviezen van de commissie zou opvolgen. Hoewel ook leden van de FLMN van gruweldaden worden beschuldigd en zodoende van de amnestiewet profiteren, is de wet volgens hen “in alle opzichten tegen de wil van het volk”. (Reuter, AP,AFP)