Vrijdag 26; Haags perspectief

Vanuit Den Haag ziet Nederland er heel anders uit dan schoolkinderen wordt bijgebracht tijdens de aardrijkskundeles. Voorburg, Leidschendam en Zoetermeer op luttele kilometers afstand lijken voor de ambtenaren toch een aardig eind weg. Rotterdam (26 km), Amsterdam (57 km) en Utrecht (61 km) liggen al aan de horizon. Maar daarachter, zo denkt men in Den Haag over dit kleine landje, daar moet alles wel vlak bij elkaar liggen.

Dus als er moet worden bezuinigd, kan bijna alles achter de Randstad wel moeiteloos en efficiënt worden samengevoegd, zo dacht ook het ministerie van WVC. Met de orkesten in Leeuwarden en Groningen (58 km) was dat al gebeurd. Nu moesten de orkesten in Eindhoven en Maastricht (125 km) gaan samenwerken. De orkesten in Enschede en Arnhem (85 km) konden wel fuseren.

Maar in de provincie weet men wel beter. De orkesten in Brabant willen wel samenwerken en overleggen, maar dan moeten voor het heen en weer reizen wel een paar extra functionarissen worden aangesteld. De briefwisseling met WVC daarover verloopt traag.

De orkestfusie in Gelderland en Overijssel is voorlopig weer even van de baan. Minister d'Ancona had het compromis tussen Enschede en Arnhem aanvankelijk gezocht in het nog 17 km verderop gelegen Nijmegen. De provincies boden toen aan hun eigen orkesten deels zelf te gaan betalen, dat leek hen wel zo overzichtelijk. Ook al deugt er financieel weinig van dat plan (dat voorbij gaat aan het resultaat van twintig jaar discussiëren over een ander orkestenbestel), toch dwong de Tweede Kamer minister d'Ancona woensdag over dat plan te gaan overleggen.

De oppositie was het eigenlijk eens met de argumenten van de vernederde minister tegen het laten voortbestaan van twee orkesten in het oosten van het land. Maar de regeringspartijen CDA en PvdA trokken zich niets aan van alle praktische en principiële bezwaren. De regionale lobby had krachtig bezit genomen van de Tweede Kamer en daarmee staat, nu ook in Den Haag zelf, de wereld op zijn kop.

Maar iedereen is het er toch over eens dat er te veel inefficiënt werkende orkesten zijn, die slechts voor schaarse muziekliefhebbers spelen? Prima, dat moet juist, vinden kennelijk de provincies en de Tweede Kamer. Willen ze Opera Forum straks opheffen en daarna een seizoen lang onbenullige opera uit Polen importeren? Daar zitten ze niet mee. Willen ze Opera Forum pas in de herfst van volgend jaar vervangen door een nieuwe opera, die voor veel minder geld veel beter moet werken en dus geen toekomst heeft? Ze hebben liever te veel concerten.

De minister klaagt nu dat ze met het verkeerde boodschappenlijstje naar een te duur winkeltje wordt gestuurd. Een portemonnaie krijgt ze ook niet mee, want al het Haagse geld is op. Dat is vorig jaar al uitgegeven, toen de minister de Tweede Kamer zelf nog voorhield dat een goed kunstbeleid heel goedkoop kan zijn. Ook toen was er tussen Haagse verbeelding en regionale realiteit al te veel afstand.