Gonzalez wil desnoods aftreden

MADRID, 26 MAART. Premier Gonzalez is bereid om de politieke verantwoordelijkheid te nemen en zal desnoods aftreden wanneer blijkt dat zijn partij de kas heeft gespekt met illegale commissies van bedrijven die overheidsopdrachten hebben verworven.

Dit heeft de minister-president gisteren gezegd tijdens een rumoerig verlopen gastcollege aan één van de universiteiten van Madrid. “Ik wil dat de zaak wordt uitgezocht tot de uiterste consequenties,” zei Gonzalez. “De verantwoordelijkheden strekken zich uit tot voorbij de juridische behandeling. Er is ook een politieke verantwoordelijkheid. Ik ben bereid die op mij te nemen.” Zijn betoog werd anderhalf uur lang voortdurend onderbroken door fluitconcerten en kreten als "Dief!', "Oplichter!' en: "Italië!' Gonzalez bewaarde echter zijn kalmte en ging nog uitgebreid in op de vragen van studenten, die voor meer dan de helft over corruptie gingen.

Het verloop van het gastcollege is tekenend voor de gespannen sfeer die de laatste weken in de Spaanse politiek is ontstaan. Die wordt gevoed door de naderende verkiezingen en het bekendworden van steeds nieuwe details in het onderzoek naar illegale financiering van de socialistische partij (PSOE). Volgens opiniepeilingen stevenen de socialisten af op een zwaar verlies en bestuurlijke corruptie lijkt een hoofdthema in de campagne te worden. Eerder deze week werd het rapport openbaar dat een groep financiële deskundigen heeft samengesteld in opdracht van de rechter van instructie in het onderzoek naar de zogenaamde "affaire-Filesa'.

Dit rapport suggereert dat de partij de afgelopen jaren via schaduwfirma's donaties heeft ontvangen van bedrijven in binnen- en buitenland. De rechter zal vermoedelijk binnenkort vragen om opheffing van de parlementaire onschendbaarheid van twee vooraanstaande politici wegens het geven van leiding aan deze activiteiten. De PSOE beklaagt zich er intussen over dat zij zich niet tegen de aantijgingen kan verweren omdat het eventuele proces zich nog altijd in een voorbereidend stadium bevindt. De partijleiding streeft er naar de affaire terug te brengen tot de misstappen van enkele afzonderlijke leden en ontkent iedere structurele betrokkenheid. Wanneer die niet wordt aangetoond, is het aftreden van Gonzalez uiteraard ook niet aan de orde.

Dit aftreden werd eerder deze week ook al gevraagd door de rechtse Partido Popular in een ongewoon emotioneel debat in het parlement over het betalen van commissies bij de aanleg van de hogesnelheidsspoorweg Madrid-Sevilla. Minister van openbare werken José Borrell moest woensdag uitleggen waarom de firma Siemens zo'n 825 miljoen peseta (ruim veertien miljoen gulden) had betaald aan onduidelijke adviesbureautjes nadat met de overheid het contract voor de elektrische leidingen was gesloten. De bureautjes werden geleid door vooraanstaande leden van de socialistische partij en beschikten niet over aanwijsbare kennis op technische gebied. Minister Borrell hield echter vol dat Siemens slechts betaald had voor "adviezen op elektrotechnische gebied'.

Rechtse parlementariërs noemden Borrell een leugenaar en stelden hem en premier Gonzalez rechtstreeks verantwoordelijk voor het "klimaat van algemene corruptie' dat zich van Spanje zou hebben meester gemaakt. De bewindsman vond op zijn beurt dat de oppositie de "fundamenten van de democratie' aantastte door de eerlijkheid van de regering in twijfel te trekken. Toen de minister vervolgens aan de voorzitter een korte pauze verzocht omdat hij die dag al een vermoeiende reis achter de rug had, maar deze pauze benutte om een persconferentie te geven, besloten de afgevaardigden van rechts de rest van het debat niet meer bij te wonen. Onder het slaken van kreten als "dieven!' en "aftreden!' verlieten zij de zaal.