Vogelen op CD

Birds of Europe. Uitg. ETI, Postbus 4766, 1009 AT Amsterdam. Prijs ƒ 300,-. Milieuboek, Plantage Middenlaan 2H te Amsterdam.

Voeg informatie uit vogelboeken, vogelfilms en vogelgeluidbandjes samen en het resultaat is verbluffend. De CD-Rom heeft ook zijn intrede gedaan in de wereld van de vogelliefhebbers. Het Amsterdamse Expert Center for Taxonomic Identification (ETI), een onderdeel van de Universiteit van Amsterdam, verzamelde alle mogelijke gegevens van 419 Europese vogels en bracht de informatie uit op een CD-Rom.

Bladeren, zoeken en luisteren van het geheel kan iedereen door de gebruiksvriendelijke opzet zonder speciale kennis van computers. Pull-down-menu's tonen de verschillende manieren waarop de CD-Rom geraadpleegd kan worden.

Allereerst door gericht te zoeken naar de naam van een vogel. Zowel via de Latijnse als de Engelse naam is dit mogelijk, wat voor de Nederlandse leek wel niet altijd eenvoudig zal zijn. De Engelse term voor steenuil behoort immers lang niet altijd tot de standaard geestelijke bagage. Maar geen nood, ook op andere manieren kan de gezochte vogel gevonden worden. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van taxonomische sleutels. Is de gezochte vogel een uil of een mees? Heeft hij een vierkante of ronde kop? Is de vogel groot, middelgroot of klein? En ja hoor, daar verschijnt ”Athene noctua' al op het scherm.

Geluid

Als we de juiste vogel gevonden hebben, begint eigenlijk het leuke deel pas. Een druk op de knop geeft een kleurenfoto. Een verspreidingskaart met verschillende kleuren, die aangeven waar de vogel ”s winters of ”s zomers vertoeft is de volgende stap. Het geluid van de vogel! Kompleet met een grafiek met de frekwenties komt het vogelgezang de computer uit! Een foto van de eieren ontbreekt evenmin.

Vanuit elk scherm valt een verklarende woordenlijst (met illustraties!) te raadplegen. En als klap op de vuurpijl is van een aantal vogels een kort filmpje met karakteristiek gedrag te zien.

Voor het raadplegen moet de vogelliefhebber wel de beschikking hebben over een Macintosh computer van pakweg drieduizend gulden en een bijbehorende CD speler. De CD-Rom zelf wordt tegen kostprijs verkocht. Zou de belangstelling groot zijn?

Projektleider dr. Peter Schalk: ””Wanneer je twee fotoboeken over vogels koopt ben je net zo'n hoog bedrag als voor de CD kwijt. En dan heb je nog geen geluid. Zou je alle geluiden van de 419 vogels willen hebben, dan moet je meer dan acht geluidsbandjes aanschaffen. Bovendien is dit de eerste keer dat van zoveel soorten de geluiden bijéén zijn gezocht. Een ”quiz', waarmee het herkennen van geluiden en vogelplaten kan worden geoefend maakt deze CD-Rom tot een uniek leermiddel.''

Hooguit de aanschaf van de computer met de CD-Rom speler zou een drempel kunnen zijn, maar Schalk voorspelt dat de CD-Rom's als informatiedrager net zo populair zullen worden als de huidige diskettes.

Bovendien is de aanschaf wel een diepte investering. Want het Amsterdamse instituut gaat in de toekomst ook CD-Roms uitbrengen over vissen in de Noordzee en Atlantische Oceaan, over paddestoelen, zeekomkommers van Australië, zeezoogdieren, schelpdieren etc.

Binnenkort komen de CD's ook in DOS-versie uit, zodat afspelen ook op een IBM-compatibel computer (met Windows) kan.

Schalk: ”We mikken voor een deel op de populaire markt, voor een ander deel richten we ons op de wetenschappelijke wereld. Met name voor wetenschappers in ontwikkelingslanden is deze compacte taxonomische informatie onontbeerlijk. Bibliotheken zijn immers niet voorhanden, terwijl met dit medium een schat aan informatie gemakkelijk en zeer toegankelijk beschikbaar is.'