Veiligheidsraad komt weer niet tot besluit vliegverbod in Bosnië

NEW YORK, 25 MAART. Het overleg over een VN-vredesplan voor Bosnië is gisteren opnieuw afgebroken zonder dat enig resultaat werd bereikt. De voor gistermiddag geplande bijeenkomst van de Veiligheidsraad, die een ontwerpresolutie over een vliegverbod boven Bosnië zou behandelen, is op verzoek van Rusland zeven dagen uitgesteld.

Een stemming over de ontwerp-resolutie, die betrekking heeft op de vraag hoe het in oktober vorig jaar uitgevaardigde vliegverbod moet worden afgedwongen en waarvan de tekst al sinds vrijdag beschikbaar is, heeft vertraging opgelopen door de gebeurtenissen in Rusland.

Rusland aarzelt bovendien omdat het alle schijn wil vermijden dat de tekst eenzijdig betrekking heeft op de Serviërs. Er was een compromis gevonden in de vorm van een verklaring die voorafgaat aan de resolutie maar daar geen deel van uitmaakt. De niet-gebonden landen binnen de Veiligheidsraad wilden daar nog een passage aan toevoegen over een toekomstige resolutie die het gebruik van zware wapens verbiedt. Die passage is nog wel aanwezig maar inmiddels sterk afgezwakt.

In de ontwerp-tekst blijven details over de daadwerkelijke uitvoering van de resolutie onduidelijk. Insiders wijzen erop dat het vliegverbod in de praktijk maar sporadisch wordt geschonden. Men verwacht hier dan ook in elk geval geen fanatieke bekrachtiging die tot incidenten zal leiden. Bovendien zou dat de humanitaire hulp in gevaar brengen en de troepen die die hulp begeleiden. Eén westerse diplomaat noemde de resolutie in zijn huidige vorm “een papieren tijger”.

Ook het EG- en VN-vredesoverleg over Bosnië zit muurvast. Vredesbemiddelaar Owen liet zich gisteren in bijzonder krachtige bewoordingen uit over een drieënhalf uur durend gesprek dat hij met de Bosnisch-Servische delegatie had. Owen, de Britse VN-bemiddelaar namens de EG, vindt dat er krachtiger maatregelen nodig zijn om de Bosnisch-Servische leider Karadzic tot rede te brengen. Hij vond de houding van Karadzic “onverenigbaar met het streven tot een overeenkomst te komen”. Hij sprak van de noodzaak van toenemende economische en “mogelijk militaire druk” op de Bosnische Serviërs.

Karadzic zelf zei gisteren “vanavond” uit New York te vertrekken “omdat wij hier niet langer nodig zijn”, maar zei enkele minuten later dat hij toch zou blijven. Hij verweet de Bosnische president Izetbegovic zijn afwezigheid waardoor gezamenlijk onderhandelen niet mogelijk was. Volgens Karadzic werken de Bosnische Serviërs op alle punten mee met de VN. De moslims daarentegen schieten op de helikopters die gewonden uit Srebrenica vervoeren en proberen de schuld op de Serviërs te schuiven.

Het tegenhouden van een humanitair hulptransport eergisteren weet hij aan het feit dat generaal Morillon probeerde Amerikaanse legerofficieren binnen te smokkelen. Details over die beschuldiging gaf hij niet. Officieel zitten er in de VN-vredesmacht UNPROFOR geen Amerikanen.

Karadzic zei een voorstel bij Vance en Owen te hebben ingediend om Bosnië in drie provincies te verdelen, waarbij zijn enige eis is dat het grondgebied van de Bosnische Serviërs grenst aan Servië. “Wij willen geen Nagorny Karabach worden”, aldus Karadzic, die daarom het huidige vredesplan van Vance en Owen onaanvaardbaar vindt. Een van de onderdelen van dat plan is een indeling van Bosnië in tien autonome provincies, waarvan drie voor de Bosnische Serviërs.