Psychiatrie: klinieken kleiner en dichterbij

DEN HAAG, 25 MAART. De komende jaren kunnen in algemene psychiatrische ziekenhuizen ongeveer 4.000 plaatsen verdwijnen. In plaats daarvan wil staatssecretaris Simons (volksgezondheid) meer plaatsen dichter bij huis creëren, in beschermende woonvormen (met professionele hulp) en kleine klinieken in woongebieden.

De geestelijke gezondheidszorg moet verder terug in de maatschappij, schrijft Simons in de nota "Onder anderen: geestelijke gezondheid en geestelijke gezondheidszorg in maatschappelijk perspectief', die hij vanochtend in Amsterdam presenteerde. Hij wil daarmee een ontwikkeling voortzetten die in het begin van de jaren tachtig is ingezet. Het algemeen psychiatrisch ziekenhuis, als toonaagevend instituut, zal niet langer gezichtsbepalend zijn voor de geestelijke gezondheidszorg. De dure zorg in algemene psychiatrische ziekenhuizen zou volgens de staatssecretaris door middel van lagere budgetten in deze ziekenhuizen vervangen kunnen worden door goedkopere zorg dichter bij huis.

“De psychiatrische patiënt vanuit een "inrichting in de bossen' zoveel mogelijk terug naar de maatschappij, wonen in een huis temidden van de bevolking - dat blijkt zelfs beter dan gedacht te lukken” concludeert Simons.

Simons verwacht dat het aantal kleinere klinieken in woongebieden, zogenoemde multifunctionele eenheden (MFE's) de komende jaren zal stijgen tot 41. Daardoor zullen in de psychiatrische ziekenhuizen 2.400 bedden minder nodig zijn. Daarnaast kunnen door het verder ontwikkelen van verschillende vormen van beleid nog eens 1.400 ziekenhuisbedden overbodig worden.

Simons is van mening dat verschillende vormen van psychiatrische hulp beter op elkaar moeten worden afgestemd. In de toekomst zou dit volgens hem moeten worden aangevuld met "zorgcircuits' voor bepaalde patiënten.

Die zorgcircuits kunnen bestaan uit instellingen binnen de geestelijke gezondheidszorg of worden gevormd samen met instellingen uit aangrenzende terreinen, zoals het maatschappelijk werk, justitie, politie en instellingen op het gebied van sociale zaken. Simons denkt aan zorgcircuits voor specifieke doelgroepen als allochtonen, slachtoffers van geweld of WAO'ers die op psychische gronden zijn afgekeurd.

De vraag naar geestelijke gezondheidszorg zal de komende jaren fors toenemen, zo blijkt uit onderzoeken waarvan de resultaten vandaag bekend zijn gemaakt. In 1990 deed een op de zes Nederlanders met ernstige psychische problemen een beroep op de geestelijke gezondheidszorg, in 2000 zullen dat er volgens de Stuurgroep Toekomstscenario's Gezondheidszorg en het Nederland centrum Geestelijke Volksgezondheid naar verwachting een op de vier zijn. Oorzaak is volgens Simons niet alleen de toename van het aantal psychische problemen: “Berustte men vroeger in allerlei psychische ellende, omdat men wist dat er nauwelijks een kruid tegen gewassen was, tegenwoordig is men er in brede lagen van op de hoogte dat de geestelijke gezondheidszorg het lijden kan helpen verlichten.”