Inteelt

Het artikel over de consequenties van huwelijken tussen bloedverwanten in Onderwijs en Wetenschap van 4 maart jongstleden begint met een interessant overzicht van het voorkomen op de wereld van huwelijken tussen familieleden. Niets op aan te merken, maar de titel suggereert een wat zonnig vooruitzicht van dergelijke cosanguine huwelijken en de verderop genoemde statistische gegevens lijken mij wat opgewekter uitgelegd te worden dan wat nu juist uit deze getallen spreekt.

Is het wel juist om bij een gemiddeld sterftecijfer van kinderen uit een huwelijk tussen bloedverwanten van 10,5 %, en van 9 % bij niet bloedverwante ouders (zevende kolom van het artikel) te spreken van een verschil van "maar' 1,5 %? Ik dacht dat deze getallen juist er verontrustend op duiden dat bij de cosanguine huwelijken de sterftekans ruim 11,5 % hoger is. Namelijk 10,5 ten opzichte van 9!

De kans op ernstige afwijkingen is blijkens de in het artikel genoemde cijfers zelfs nog aanzienlijk verontrustender, namelijk 11,7 % ten opzichte van 8,5 %, dus een toename van niet minder dan circa 14 % van dit risico. En niet van "slechts' 11,7 minus 8,5 = 3,2 %.

De figuur die de kindersterfte bij het blijkbaar zeer gedegen uitgevoerde onderzoek bij de Mormonen in Utah aangeeft toont, dacht ik, juist bijzonder duidelijk het risico van huwelijken tussen naaste bloedverwanten aan. De kindersterfte bij huwelijken tussen neef en nicht wordt met een bijna 1,7-voudig risico ten opzichte van dat bij huwelijken tussen niet-bloedverwante ouders aangegeven.

De wetenschappelijke waarde van de bewijsvoering dat huwelijksverbintenissen tussen familieleden nooit zo erg schadelijk kunnen zijn omdat dit verschijnsel duizenden jaren geleden meer regel dan uitzondering was, lijkt mij niet erg hoog. Zouden namelijk door het verschijnsel van the survival of the fittest, over duizenden jaren, de nare gevolgen van zulke huwelijken niet langzamerhand volledig vervaagd kunnen zijn? Bovendien, hoe kan men zo'n afweging maken wanneer men niet over een groep nakomelingen uit een even oude serie huwelijken tussen niet-verwanten beschikt?

Het lijkt er wat op dat Bittles en Neel met wat meer overtuigende analyses van de statistische onderzoeksresultaten moeten komen.

Ook is het wat storend in het artikel dat bij de cijfers over de sterftekans de ene keer over hele percentages en dan weer over tienden van percentages (zoals in de afgebeelde grafiek) wordt gesproken.

Naschrift

In het stuk heb ik verzuimd onderscheid te maken tussen procenten en procentpunten. De in diverse studies gemeten verhoogde risico's (op sterfte en ernstige aangeboren afwijkingen) van neef-nicht huwelijken ten opzichte van huwelijken tussen niet-verwanten, bedragen meestal enkele procentpunten. In de westerse wereld kan dat een verschil van wel 100% betekenen - in de Derde wereld is het verschil relatief veel minder groot.

Het staafdiagram over de Mormonen in Utah toont sterftepercentages, maar niet in procenten. De afgebeelde getallen zijn fracties van 1. Om percentages te krijgen moet men ze met 100 vermenigvuldigen. Dat de sterftecijfers in deze studie zo hoog uitvielen, komt mede doordat ook miskramen en doodgeboren kinderen werden inbegrepen.

Felix Eijgenraam