Op de maan, daar wappert onze vlag!

Jeugdtheatervoorstelling: Ik ken geen neushoorn door Theatergroep Maccus, vanaf 7 jaar. Tekst naar Peter Bichsel: Jan van der Mast. Regie: Albert Hoex. Spel: Gwenda Leenders, Henk de Reus e.a. Gezien: 13/3, Krakeling Amsterdam. Informatie: 015 - 122977.

In de absurdistische Kindergeschichten van de Zwitser Peter Bichsel (in 1973 door Dolf Verroen vertaald onder de titel De aarde is rond) vond toneelschrijver Jan van der Mast de inspiratie en de uitgangspunten voor Ik ken geen neushoorn. Bichsels niet eenvoudige, filosofisch getinte verhaaltjes gaan voornamelijk over het wezen van kennis. Van der Mast wist de opvattingen over weten, taal en geheugen knap gestalte te geven via de leden van één gezin. Vader is een zelfgenoegzame professor Sickbock die zijn kinderen drilt om zijn kennis van de gehele wereld als in een circusact te presenteren. “Van de maan weten wij alles. Daar zijn wij geweest. Daar wappert onze vlag!” De hysterische moeder is neushoornexpert - als ze tenminste haar bril op heeft - en de kinderen zijn hun weetzieke ouders beu. De dochter legt zich er op toe om alles te vergeten en de zoon ontregelt het bestaan door de dingen een nieuwe naam te geven.

De dramatische spanning in de voorstelling ontstaat door het mooi zichtbaar gemaakte principe van kennis is macht. De ouders proberen elkaar in knapheid te overtroeven en de kinderen stellen met sadistisch genoegen de streng verboden waarom-vraag. (Het gaat in het leven namelijk om feiten, niet om denken). Moeder raakt in paniek wanneer zij aan de beurt is om door haar dochter vergeten te worden en hoe absoluut is niet de macht van een kind dat begint te sleutelen aan de ooit door volwassenen gemaakte taalafspraken.

Er valt heel wat te lachen om de malle ideeën, de onverwachte gebeurtenissen en het passend groteske spel. Toch vermoed ik dat deze vreemde neushoorn in de bijt vooral besteed zal zijn aan (kleine) mensen met een springerige, taalgevoelige geest.