Israelisch parlement kiest Ezer Weizman als nieuwe president

TEL AVIV, 24 MAART. De 69-jarige Ezer Weizman, een voorstander van vredesoverleg met de PLO, is vanmorgen na twee geheime verkiezingsrondes tot Israels zevende president gekozen.

“Oeha”, riep de voorzitter van de Knesset toen tijdens de eerste stemming bleek dat 120 parlementariërs 124 stemmen hadden uitgebracht. Hij gelastte in de daarna ontstane verwarring onmiddellijk een tweede stemming.

De onthutsing over het stemgedrag van enkele parlementariërs in het stemhokje over wat een snelle feestelijke beslissing had moeten zijn, was op het gezicht van de Knesset-leden te lezen. Eerst werd gedacht aan oplichting, later werd gesproken over een technische fout doordat in vier enveloppen twee ingevuld stembiljetten in plaats van één werden gevonden. Sommige parlementsleden spraken van een “zwarte dag” voor het prestige van de Knesset.

Bij de eerste stemming had Weizman, de kandidaat van de regeringscoalitie, met 68 tegen 55 stemmen bij 1 onthouding (samen 124 stemmen) al een duidelijke voorsprong op Likud-kandidaat Dov Shilanski genomen. Bij de tweede stemmming kreeg Weizman 66 tegen 53 stemmen. Eén lid onthield zich van stemming.

De opvolger van president Chaim Herzog is een neef van Chaim Weizman, Israels eerste president. Weizman heeft door zijn onbevangen gedrag van zelfverzekerde Israeliër de naam van "enfant terrible' van de Israelische politiek gekregen. Na een carrière van gevechtspiloot in de onafhankelijkheidsoorlog in 1948 tot architect van de verrassingsaanval van de Israelische luchtmacht op de op de grond staande Egyptische luchtmacht op de eerste dag van de Zesdaagse Oorlog in juni 1967 is Weizman in de vredesvleugel van de Israelische politiek beland. In 1977 was hij de strateeg van de grote Likud-zege die Menacham Begin aan de macht bracht. Als Israelisch minister van defensie en vertrouwensman van president Anwar Sadat had hij een groot aandeel in de Israelisch-Egyptische vrede.

Met Moshe Dayan, de minister van buitenlandse zaken, stapte hij uit de regering uit protest tegen Begins weigering aan de Palestijnse eisen tegemoet te komen. In 1980 werd hij wegens zijn progressieve politieke ideeën over de Palestijnse problematiek uit Likud gestoten. Na de teleurstellende resultaten van de door hem opgerichte Yahad-partij vond Weizman een politiek tehuis in de Arbeidspartij.

Weizmans politieke ontwikkeling van havik tot vredesduif is sterk beïnvloed door de ernstige hoofdwond die zijn zoon Shaul ten tijde van de uitputtingsoorlog langs het Suezkanaal opliep.

Vandaag vinden ook de interne verkiezingen plaats voor het leiderschap van Likud. Van de vier kandidaten maakt volgens opiniepeilingen Binyamin Nethanyahu de beste kansen om Yitzhak Shamir als Likud-leider op te volgen. David Levi, oud-minister van buitenlandse zaken, en Binyamin Begin, zoon van Menachem Begin, dingen ook naar het leiderschap van Likud.