Commissie-Zijlstra keert zich tegen Kok

DEN HAAG, 24 MAART. Om de overheidsfinanciën effectief te saneren, mogen in de komende kabinetsperiode de uitgaven van het rijk alleen nog maar worden aangepast aan de inflatie. De belasting- en premiedruk moet worden verlaagd zodat arbeid goedkoper wordt en er meer mensen aan het werk kunnen. De lastendruk kan omlaag omdat de verzorgingsstaat sterk kan worden afgeslankt. Dit staat in het rapport "De komende kabinetsperiode' van een commissie onder voorzitterschap van oud-premier dr. J. Zijlstra die het CDA adviseert over de financiële paragrafen van het verkiezingsprogram.

“Bij een bevriezing van de rijksuitgaven kunnen de immense bezuinigingsoperaties die gemiddeld 2 à 3 keer per jaar worden uitgevoerd tot het verleden behoren. Pas wanneer de economische groei meevalt, valt er iets te verdelen”, zei commissievoorzitter Zijlstra vanmorgen tijdens een toelichting op het rapport.

Hij toonde zich somber over de economische ontwikkeling. “De laatste twee jaar zijn alle prognoses neerwaarts bijgesteld. Het gaat niet goed met de economie.” In een vraaggesprek met deze krant hekelt Zijlstra de veelal optimistische prognoses die worden gehanteerd bij het opstellen van een regeerakkoord. “We moeten een einde maken aan het rijk rekenen tijdens de kabinetsformatie”, meent Zijlstra. In 1989 was de inkt van het regeerakkoord nog niet droog of de eerste bezuinigingsoperatie diende zich aan, aldus de CDA'er.

Het kabinet moet “absoluut” vasthouden aan de financiële doelstelling van het regeerakkoord, vindt Zijlstra. De commissie kiest daarmee partij voor CDA-fractievoorzitter Brinkman, die niet wil toegeven aan de druk van PvdA-minister Kok (financiën). Kok wil, met steun van alle CDA-ministers, de doelstelling van het regeerakkoord loslaten, omdat de omvangrijke bezuinigingen die daarvoor nodig zijn slecht zouden uitwerken op de werkgelegenheid.

Pag.2: Commissie: schade aan milieu moet doorberekend

De commissie-Zijlstra breekt een lans voor de zogenoemde drie keer vijftig regel: de staatsschuld zou maximaal 50 procent van het nationaal inkomen mogen bedragen, de collectieve uitgaven mogen ook niet boven de 50 procent van het nationaal inkomen uitkomen en het toptarief in de inkomstenbelasting zou maximaal 50 procent mogen bedragen.

De schadelijk effecten van de milieuvervuiling moeten in de prijzen doorwerken. “De kosten van volkshuisvesting, gezondheidszorg, studiefinanciering, werknemersverzekeringen zullen meer direct in de kring van de betrokkenen en minder door de overheid betaald moeten worden.”

Enkele punten uit het CDA-rapport:

Studiefinanciering moet afhankelijk worden van het inkomen van de ouders en de studieresultaten. Verhoging van de eigen bijdrage voor het leerlingenvervoer. Verhoging van het nominale premiedeel in de financiering van de gezondheidszorg. Doorberekenen van bepaalde politiediensten. De bijdrage van de overheid aan het openbaar vervoer moet worden teruggebracht. De financiering van de Bijstand moet veranderen in twintig procent gemeenten en tachtig procent rijk (nu geldt een verhouding tien - negentig). Bevriezing van het minimumloon. Verhoging van de kinderbijslag met name voor de "eerste' kinderen. Verbetering van de doorstroming van mensen met een hoog inkomen die in relatief goedkope huurhuizen wonen naar woningen die meer bij hun inkomen passen. Afschaffing van de overdrachtsbelasting. Heroverweging van de zogenoemde objectsubsidies. Herziening van de OV-Studentenkaart.