Clinton prijst Jeltsin, top mogelijk verplaatst

WASHINGTON, 24 MAART. President Clinton heeft gisteren tijdens zijn eerste officiële persconferentie in het Witte Huis de in politieke moeilijkheden verkerende Russische president Jeltsin lof toegezwaaid. “Boris Jeltsin is de gekozen president. Hij heeft heel wat moed getoond door op de bres te staan voor democratie, voor burgerrechten en voor markthervorming en ik ga dat steunen”, zei Clinton gisteren.

Vandaag spreekt Clinton met de bezoekende Russische minister van buitenlandse zaken, Andrej Kozyrev. Hij zal ook telefonisch overleg plegen met Jeltsin over de topconferentie in Vancouver op 3 en 4 april. Een woordvoerder van Jeltsin zei vanochtend dat de Russische president overweegt om Clinton te vragen de topontmoeting naar Moskou te verplaatsen. Jeltsin wacht eerst de uitkomst van het bezoek van Kozyrev af en daarna zal er “snel, misschien vandaag” een beslissing worden genomen.

Volgens de woordvoerder hebben veel leden van Jeltsins presidentiële raad voorgesteld om de top naar Moskou te verplaatsen in verband met de politieke instabiliteit in Rusland. Kozyrev zei gisteren bij aankomst in Washington dat het niet nodig was om de top van Vancouver naar Moskou te verplaatsen, zoals afgelopen weekeinde door Amerikaanse senatoren en gisteren ook door de Russische vice-premier Boris Fjodorov was gesuggereerd.

President Clinton steunde gisteren ook Jeltsins plan tot een volksstemming. “Laat het volk van Rusland beslissen”, zei hij. Hij beloofde zelf een “agressief en heel specifiek plan voor Amerikaans partnerschap” met Rusland. Clinton zei dat Amerika uiteindelijk de uitkomst van de crisis in Moskou niet kon bepalen. “De mensen daar houden hun hersenen goed bij elkaar. De meningen verschillen duidelijk onderling. Ik denk dat we het daar maar gewoon zijn beloop moeten laten.” Clinton onderstreepte dat Jeltsin “de eerste democratisch gekozen president” is in “duizend jaar Russische geschiedenis”.

Pag.5: Clinton: belangen bij samenwerking met Rusland zijn groot

Clinton zei dat Amerika “drie belangen heeft bij samenwerking met Rusland”. “Het eerste is om van de wereld een veiliger plek te maken, doorgaan met het verminderen van de dreiging van een nucleaire oorlog. Het tweede is het steunen van de ontwikkeling van democratie en vrijheid voor het Russische volk. En het derde is het steunen van de ontwikkeling van een vrije-markt-economie.” Volgens Clinton heeft Jeltsin “de steun van Amerika, evenals zijn hervormingsgezinde regering en alle hervormers in Rusland”.

Clinton had zijn persconferentie georganiseerd om over Amerikaanse hulp aan Rusland te praten en om zijn economische hervormingsplannen te verdedigen, waarover de Amerikaanse Senaat vandaag stemt. Hij was ontspannen en kon gemakkelijk antwoord geven op de vragen, die ook gingen over kwesties als de hervorming van het stelsel van ziektekostenverzekering.

Clinton had zware kritiek op Japan, dat een voortdurend handelsoverschot heeft met Amerika. De geschiedenis had uitgewezen dat Amerika met andere landen en de EG afwisselend overschotten en tekorten had maar met Japan was dat anders. “Het voortduren van het overschot dat Japan heeft op de VS en de rest van de ontwikkelde wereld, kan alleen maar tot één conclusie leiden: dat de mogelijkheid tot het verkrijgen van echte toegang tot de Japanse markt ver weg ligt”. Clinton overweegt ook het heffen van speciale tarieven op Japanse minibusjes. Hij begreep niet dat Bush tegen het advies van de douane in dergelijke tarieven ongedaan had gemaakt, “zonder iets daarvoor in de plaats te krijgen”.