Chirac: Mitterrand moet het veld ruimen na tweede ronde

PARIJS, 24 MAART. Jacques Chirac, de leider van de gaullistische RPR, meent dat president François Mitterrand moet opstappen als de tweede stemronde in de Franse parlementsverkiezingen de “boodschap van de eerste bevestigt”. De RPR en de liberale UDF behaalden zondag een grote overwinning ten koste van Mitterrands socialistisch partij die electoraal werd weggevaagd.

“Het is zonder twijfel in het belang van Frankrijk als Mitterrand ontslag neemt en we nieuwe presidentsverkiezingen krijgen”, zei Chirac gisteren op een verkiezingtournee. De uitlating van de gaullistische leider, wiens RPR na de stemronde van aanstaande zondag de grootste partij in de Nationale Vergadering zal zijn, wordt in Parijs opgevat als een aanwijzing dat de gaullisten zich opmaken voor een scherpe confrontatie met Mitterrand.

Chirac, die zich lijkt te willen profileren als de toekomstige president van Frankrijk, zei vorige week dat hij de speciale verantwoordelijkheid van het staatshoofd op het gebied van de buitenlandse politiek niet erkent.

Zijn scherpe kritiek tijdens de verkiezingscampagne op het in november overeengekomen landbouwakkoord tussen de EG en de Verenigde Staten en de GATT-onderhandelingen zal, naar in Parijs wordt verwacht, snel tot een krachtmeting met Mitterrand leiden.

Dit perspectief wekt ongerustheid bij oud-president Valéry Giscard d'Estaing en andere leiders van de liberale UDF, die meer pro-Europees georiënteerd zijn dan de gaullisten, zoals afgelopen najaar tijdens de campagne over ratificatie van het verdrag van Maastricht bleek. Uitgaande van de verwachte benoeming van oud-minister van financiën Edouard Balladur (RPR) tot premier, eisen de liberalen in de onderhandelingen over de samenstelling van de nieuwe regering, die achter de schermen al volop gaande zijn, de post van buitenlandse zaken.

Presidentskandidaat Chirac noemde zaterdag het landbouwakkoord tussen EG en VS, dat wegens Frans verzet nog niet door de EG-ministers van landbouw is goedgekeurd, “puur en simpel onaanvaardbaar voor Frankrijk”. Een "neen' van de nieuwe regering zal, zo erkende Chirac, “gezien de Duitse gevoelens tot grote spanning of zelfs een Europese crisis leiden. Maar ik geloof dat er situaties zijn dat men crises moet accepteren”. Deze opstelling is populair bij de Franse boeren, die in groten getale op de RPR stemden, en laat nauwelijks ruimte voor een compromis.

Bij de liberale UDF bestaat de opvatting dat de problemen over de landbouw in de GATT-onderhandelingen niet mogen leiden tot een wijziging van het Europese beleid en een crisis in de speciale relatie met Duitsland. Bonn dringt aan op een snel en evenwichtig GATT-akkoord, zo mogelijk vóór de top van de G-7 in juli in Tokio. President Mitterrand zei enkele weken geleden dat de toekomstige premier een “overtuigd Europeaan” moet zijn. Aan die voorwaarde voldoet Balladur, maar die heeft tot nu toe gezwegen over de landbouwproblemen.

Voor Balladur is "stopzetting van de toeneming' van de werkloosheid de belangrijkste prioriteit van de regering, en daarvoor is een snelle daling van de hoge reële rente in Frankrijk (circa acht procent) een eerste voorwaarde. Uitzicht daarop bestaat alleen in het kader van een nauwe Europese samenwerking onder andere op monetair gebied, in casu met de regering in Bonn en de Bundesbank in Frankfurt.

President Mitterrand maakte gisteren op zijn eigen manier duidelijk dat hij gereed is voor een krachtmeting met Chirac. Hij bezocht de "très grande' Bibliothèque de France die in aanbouw is aan de Parijse Quai Tolbiac. Chirac heeft dit laatste grote bouwwerk van Mitterrand herhaaldelijk als megalomaan gekritiseerd.

Voor het overige laten de presidentiële medewerkers in het Elysée weten dat “alles rustig en kalm” is. En dat wellicht Jacques Delors, de voorzitter van de Europese Commissie, een betere kandidaat van links is om Mitterrand over twee jaar op te volgen dan Michel Rocard, de oud-premier die in zijn kiesdistrict weer de boer op is om te voorkomen dat hij aanstaande zondag definitief wordt verslagen.