Nieuwe gezant van Iran meteen over Rushdie ontboden

DEN HAAG, 23 MAART. De nieuwe ambassadeur van Iran in Nederland - nog geen week in Nederland - is gisteren al op het ministerie van buitenlandse zaken ontboden inzake de affaire-Rushdie. Minister Kooijmans bracht hem op de hoogte van de “aanhoudende verontwaardiging en bezorgdheid” van regering en parlement over het optreden van Iran tegenover de schrijver Salman Rushdie. Van ambassadeur Nasrollah Kazemi Kamyab is niet meer bekend dan dat hij beroepsdiplomaat is.

In een brief naar aanleiding van dit gesprek schrijft Kooijmans: “Ik heb erop gewezen dat het volstrekt in strijd is met de regels van het internationale recht een doodvonnis uit te spreken tegen de onderdaan van een ander land terzake van een beweerd vergrijp, gepleegd in dat land en waar ook ter wereld ten uitvoer te leggen. Bovendien, zo stelde ik, is dit vonnis een inbreuk op het algemeen erkende recht van vrijheid van meningsuiting, die niet kan worden gerechtvaardigd doordat de gevoelens van een religieuze groepering zijn gekwetst.” De reactie van de ambassadeur “leverde geen nieuw gezichtspunt op”.

In april 1989 haalden alle EG-landen hun ambassadeurs uit Teheran terug als reactie op de oproep van de Iraanse leiders om Rushdie te doden. Enkele weken later waren de meeste ambassadeurs weer terug. Zij werden kort daarop opnieuw teruggeroepen toen parlementsvoorzitter Rafsanjani Palestijnen opriep Britten, Amerikanen en Fransen te doden. Als reactie op die maatregel trok nu ook Iran zijn ambassadeur uit Den Haag terug. Ambassadeur M.T. Moayed sprak van een “anti-islamitische houding” van Nederland. Kooijmans' voorganger Van den Broek zei in een gesprek met deze ambassadeur dat het voor Nederland niet langer mogelijk was normale betrekkingen met Iran te onderhouden.

Na een bezoek van een EG-trojka (met Van den Broek) aan Teheran werd in april 1991 besloten de betrekkingen tussen de EG-landen en Iran weer op normaal niveau te brengen. Alle landen, behalve Groot-Brittannië, stuurden weer een ambassadeur, Nederland als laatste op 24 augustus vorig jaar (drs. H. Heijnen). Teheran aarzelde lang met de benoeming van een nieuwe ambassadeur in Den Haag. Vorige week pas overhandigde deze zijn geloofsbrieven aan koningin Beaxtrix.