Jonkheer wil oud Fries portret veilen

YSBRECHTUM, 23 MAART. De Friese jonkheer C. van Eysinga laat uit geldgebrek voor het onderhoud van zijn landgoed Epemastate in Ysbrechtum één van de oudste schilderijen van Friesland veilen. Het schilderij, een portret van Gerrolt van Cammingha, een telg uit een oud Fries adellijk geslacht, werd in 1552 geschilderd door Adriaan van Cronenburg (1523-1604). Het Fries Museum wil proberen het zestiende eeuwse werk alsnog aan te kopen.

Van Eysinga zegt dat hij tot de verkoop gedwongen wordt omdat hij over onvoldoende financiële middelen beschikt voor de restauratie van zijn landgoed. Voor de opknapbeurt van het poortgebouw, dat in totaal 470.000 gulden kost, kampt Van Eysinga met een tekort van 150.000 gulden. Het schilderij moet, aldus de Friese jonkheer, tussen de 300.000 en 400.000 gulden opbrengen. “We hadden ook de wanden kunnen leegplukken en andere schilderijen, wat zilver en antiek kunnen nemen, maar dan hou je niks meer over. Als je ziet dat aan één spijker een paar ton hangt, kun je beter dat ene schilderij nemen. Als dit verkocht wordt zijn we in één klap uit de financiële problemen.” Van Eysinga zegt samen met zijn vrouw vier jaar lang te hebben getwijfeld of het portret wel te koop moest worden aangeboden op een openbare veiling, omdat het een familieportret is. “De afgebeelde Gerrolt van Cammingha is de veertiende overgrootvader van mijn vrouw. De achterkleindochter van Gerrolt heeft het in 1652 naar Epemastate gebracht, waar het al die tijd heeft gehangen. We doen het met schreiend hart.”

Van Eysinga zegt er moeite mee te hebben dat het schilderij misschien uit Friesland zal verdwijnen. Twee jaar geleden nam hij contact op met directeur R. Vos van het Fries Museum. “Het schilderij is een oud Fries cultureel bezit en hoort thuis in het Fries Museum. Ik heb aan twee directeuren van het museum duidelijk gemaakt dat het moment nabij was dat ik het portret te koop zou aanbieden, maar ik heb niets van ze gehoord. Ik heb ze de kans gegeven, maar nu zijn ze te laat. Nu kunnen ze het op 6 mei kopen als het bij Christie's in Amsterdam wordt geveild.”

Het schilderij van Van Cronenburg is één van de weinige gesigneerde werken van de in ons land vrij onbekende portretschilder, die volgens sommige kenners thuishoort in het rijtje Lucas van Leyden, Jan van Scorel en Maerten van Heemskerck. Het Prado in Madrid bezit vier schilderijen van de Fries, waaronder drie gesigneerde.

In Nederland is nog een gesigneerd portret in particulier bezit. Conservator J. Bosmans van het Fries Museum, dat tien werken in bezit heeft die aan Van Cronenburg worden toegeschreven, verklaart dat het museum naarstig op zoek is naar fondsen om het portret van Cammingha te kunnen aankopen.

Volgend jaar wil het museum een tentoonstelling houden van werk van Van Cronenburg. Van Eysinga heeft een stille hoop dat een geldschieter het werk zal aankopen, maar toestaat dat het blijft hangen op het buiten Epemastate. Mocht het Fries Museum het oude portret kopen dan is Van Eysinga bereid financieel bij te dragen aan het fonds. “Als het schilderij in Friesland blijft wil ik best als sponsor optreden.”