Japan ontkent blokkeren van hulp Rusland

TOKIO, 23 MAART. De Japanse regering heeft opnieuw scherp gereageerd op kritiek uit het Westen als zou Rusland verstoken blijven van hulp wegens Japanse onwil.

Nadat de Franse president vorige week tijdens zijn bezoek aan Moskou Japan had beschuldigd van passiviteit, zei afgelopen weekeinde de Duitse minister van buitenlandse zaken, Klaus Kinkel, dat Japan de belangrijkste reden is dat de zeven belangrijkste industrielanden (G-7) geen krachtiger steun geven aan de hervormingen van Boris Jeltsin.

Premier Kiichi Miyazawa haalde gisteren ongewoon scherp uit naar Frankrijk, daarbij de Franse president verwarrend met een voorganger. In het parlement zei een kwade Miyazawa: “Ik geloof dat president De Gaulle heeft gesproken zonder kennis van zaken.”

Japan is dit jaar voorzitter van de G-7 en president Mitterrand heeft, zonder Japan vooraf te raadplegen, voorgesteld om de wereldtop van de G-7, die begin juli in Tokio wordt gehouden, te vervroegen, desnoods alleen voor die leden die bereid zijn Rusland hulp te geven. Dat schoot Tokio in het verkeerde keelgat en men noemde de Franse president “grof”. De Japanse regering heeft zich steeds verzet tegen vervroeging, omdat Japan “er niet klaar voor is”. Maar gisteren herzag Miyazawa opeens het Japanse standpunt. Hij sloot niet uit dat de wereldtop toch vervroegd in Tokio zal plaatshebben.

Op een persconferentie ging eerste kabinetssecretaris Yohei Kono vervolgens in op de kritiek van Bonn. Hij zei dat hij de Duitse minister graag een “juiste evaluatie van het Japanse standpunt en de Japanse staat van dienst” zou willen geven.

Japan heeft Rusland vorig jaar 2,8 miljard dollar aan hulp toegezegd, maar volgens een topambtenaar van het ministerie van buitenlandse zaken is nog geen 500 miljoen dollar overgemaakt. Dat komt volgens hem doordat Rusland er niet in is geslaagd een aanvaardbaar hervormingsvoorstel te presenteren aan het Internationale Monetaire Fonds, dat de in totaal 24 miljard dollar aan hulp van de G-7 moet verdelen waartoe op de laatste wereldtop in München is besloten.

Miyazawa noemde als voorbeeld de 700 miljoen aan Japanse kredietverzekering voor materieel voor de olie- en gaswinning in Rusland. “We kunnen het project niet uitvoeren”, zei hij, verwijzend naar de omstandigheden in Rusland. “Het is buitengewoon betreurenswaardig dat de goede wil van ons land in twijfel wordt getrokken, maar het is de toestand in Rusland die ons verhindert onze economische hulpprogramma's ten uitvoer te brengen.”

Waarnemers menen dat Tokio bang is dat het als zondebok dient voor Westerse schuldgevoelens jegens de Russische president.