Bosnië-overleg in New York zit in impasse

NEW YORK, 23 MAART. De vredesbesprekingen over Bosnië lijken zich in een impasse te bevinden. De moslims blijven bij hun weigering verder te onderhandelen en de Bosnische Serviërs dreigen weg te lopen als de Veiligheidsraad - waarschijnlijk vanavond - besluit het vliegverbod in het Bosnische luchtruim af te dwingen.

Het vredesoverleg onder leiding van de bemiddelaars Vance en Owen stokt vooral als gevolg van de weigering van de Bosnische president, Izetbegovic, om verder te praten zolang de Serviërs hun belegering van moslim-enclaves voortzetten, en dan vooral die van Srebrenica. Volgens de woordvoerder van Owen en Vance, Fred Eckhard, bestaat het gevoel dat “de tijd opraakt”. “Men kan zich afvragen hoeveel dagen we nog kunnen doorgaan met een onderhandelingsproces dat nergens toe leidt”, aldus Eckhard.

De leider van de Bosnische Serviërs, Radovan Karadzic - die net zomin als Izetbegovic tot nu toe heeft ingestemd met het vredesplan van Owen en Vance - liet gisteren weten dat de Serviërs hun militaire activiteit rondom Srebrenica “bevriezen” en instemmen met de evacuatie van iedereen die de enclave wil verlaten. De moslims van Srebrenica, zo schreef hij in een brief aan Owen en Vance, kunnen weggaan of kunnen blijven; de VN zullen door de Serviërs in staat worden gesteld helikopters in te zetten “bij het uitvoeren van humanitaire taken zoals evacuaties en de voedselaanvoer”.

De toekomst van de onderhandelingen wordt nog gecompliceerder als de Veiligheidsraad vanavond besluit tot het afdwingen van het in oktober vorig jaar afgekondigde vliegverbod in het Bosnische luchtruim. Een dergelijk besluit werd gisteravond al verwacht. Toen werd echter een uitstel van 24 uur ingelast op grond van Russische bezwaren. De Russische vertegenwoordigers in het overleg wilden wijzigingen in de ontwerp-tekst van de resolutie waar die betrekking heeft op de manier waarop tegen schendingen van het vliegverbod wordt opgetreden - een zeer heet hangijzer. Sommige bronnen in New York trokken een parallel tussen de Russische bezwaren en de interne spanningen in Rusland, anderen zagen dat verband niet.

Karadzic heeft gisteren gesuggereerd dat een resolutie over het afdwingen van het vliegverbod de Bosnische Serviërs ertoe zal brengen het overleg te verlaten. Hij ontkende dat Servische vliegtuigen het vliegverbod hebben overtreden; als de VN hun beslissingen baseren op foutieve informatie, aldus Karadzic, zou dat “alarmerend” zijn en “de onderhandelingen bedreigen”.

In het recente verleden hebben VN-waarnemers bij herhaling de Serviërs de schuld gegeven van overtreding van het vliegverbod. Juist gisteren werd een nieuw VN-rapport gepubliceerd waarin de Kroaten werden beschuldigd. Volgens het rapport hebben zes vliegtuigen, toebehorend aan “de Kroaten of de Bosnische Kroaten”, op 15, 16 en 17 maart het vliegverbod geschonden in de buurt van Mostar in Herzegovina. (Reuter, AP, AFP)