Bleke Johannes Passie na uitvallen van tenor

Concert: Amsterdam Baroque Orchestra en Koor v.d. Ned. Bachvereniging o.l.v. Ton Koopman m.m.v. Robert Coupe, Klaus Mertens, Barbara Schlick en Kai Wessel. Programma: J.S. Bach: Johannes Passion. Gehoord: 21/3 Muziekcentrum Vredenburg Utrecht. Herhalingen: 22/3 Doelen Rotterdam; 23/3 Concertgebouw Amsterdam.

De uitvoering van Bachs Johannes Passion, gisteravond in het Utrechtse Muziekcentrum Vredenburg door het Amsterdam Baroque Orchestra en het Koor van de Nederlandse Bachvereniging, begon met tegenslag. Tenor Guy de Mey had 's middags nog net stem genoeg gehad om dirigent Ton Koopman door de telefoon te vertellen dat hij zijn stem totaal had verloren. Om zeven uur stapte Robert Coupe, lid van het Nederlands Kamerkoor, in een taxi. En zo was er op het laatste moment toch nog een Evangelist, naast het uitvoerige kooraandeel veruit de belangrijkste partij in de Johannes Passion waarin de andere solisten nauwelijks aan bod komen.

Robert Coupe leverde onder deze omstandigheden zondermeer een bewonderenswaardige prestatie, al had hij soms enige moeite met de hoogste noten. Maar in de vaak lange verhalen die hij moet houden - veel uitvoeriger dan die van de Evangelist in de Matthäus Passion - kon Coupe zich te weinig overtuigend uiten als een persoonlijk sterk betrokken verteller van het lijdensverhaal. Ook zijn aria Erwäge viel nogal bleek en iel uit.

De uitvoering als geheel was trouwens lange tijd weinig geprofileerd en leek met een wat te klein volume vaak al te afstandelijk, ook omdat chromatiek en dissonanten onderbelicht bleven. De ijver van Koopman om ondanks het geïmproviseerde karakter van de uitvoering alles goed op elkaar te doen aansluiten ging ten koste van de balans. Het koor (27 leden) overstemde vrijwel steeds het 21 musici tellende orkest.

Pas ver na de pauze, wanneer Christus aan het kruis hangt, ontstonden tijdens de spaarzame langzame nummers de eerste memorabele momenten, zoals in het Siehe, das ist deine Mutter van Christusvertolker Klaus Mertens. De sopraan Barbara Schlick zingt altijd vooral mooi, wat in de aria Zerfliesse, mein Herze een tekort aan expressie en hartverscheurende exaltatie opleverde. Zo werd de aria Es ist vollbracht, vrijwel onberispelijk gezongen door Kai Wessel, het karige hoogtepunt van deze Johannes, waarbij het typische karakter van zijn altstem een menselijke imitatie leek van de begeleidende gamba.

Voor de volgende uitvoeringen in Rotterdam en Amsterdam probeert Koopman Christophe Prégardien als Evangelist te engageren en voor het overige hoopt hij op de terugkeer van de stem van Guy de Mey: vanaf woensdag wil hij cd-opnamen maken van de Johannes Passion.