Alkmaar heeft al leeftijdsgrens softdrugs

Als het aan premier Lubbers ligt moeten de eigenaars van koffieshops kiezen: of ze stoppen met de verkoop van soft drugs, of ze weigeren jongeren de toegang tot hun zaak.

ALKMAAR, 22 MAART. “Ik ben die opgewonden gozertjes onder de achttien liever kwijt”, zegt een eigenaar van een koffieshop in Alkmaar. Lubbers' voorstel een leeftijdsgrens in te voeren voor koffieshops wordt in deze stad enthousiast begroet. “Maar zoiets hebben we al lang”, zegt een andere eigenaar.

Lionel (17) zit met een vriendje op de leuning van een bankje te kletsen en te kijken. Op de Alkmaarse kaasmarkt wordt een manifestatie gehouden tegen racisme, gesponsord door een twintigtal middenstanders, waaronder de koffieshops Zero Zero en Any-Time. “Ik ga altijd naar Any-Time”, zegt Lionel. “En daar kom je niet binnen als je geen achttien bent. Als je er een beetje jong uitziet, moet je een legitimatie tonen.” Als hij niet in koffieshops terecht kon, was Lionel aangewezen op dealers die aan huis verkopen. “Maar daar kom ik liever niet, je weet nooit wat voor spul je krijgt.” Hij is niet zo zeer bang dat het vermengd is met stro of paardemest, maar juist dat er sterkere dingen dingen doorheen zitten. “Dat merk je pas als het te laat is. Bij de koffieshop ben je zeker van de kwaliteit.”

Vrij veel jongens bij hem op de LTS roken wel eens, zegt Lionel. Hij rookt zelf eens in de twee maanden, “soms twee keer per maand”. Hij is bang dat hij anders verslaafd raakt. “Niet lichamelijk, maar geestelijk.” De rest van de tijd houdt hij het bij een pilsje. “Of meer dan een”, vult zijn vriendje aan.

"Beneden de 16 jaar geen toegang. Bij twijfel legitimatie verplicht.' Het bordje in koffieshop Zero Zero verbiedt verder heling en gebruik en handel in harddrugs. Donald is mede-eigenaar van de acht jaar oude koffieshop. “In het begin heb ik wel eens last gehad met ouders die merkten dat hun kind hier stuff had gekocht. Ik zou zelf ook niet willen dat mijn veertienjarige kind wiet rookte. Ik let er scherp op, maar soms glipt er wel eens een tussendoor. Er zijn jongens die eruitzien als volwassen kerels.” Donald wist niet dat Lubbers een verbod op de verkoop aan minderjarigen wil invoeren: “Maar ik ben het helemaal met hem eens”.

In Alkmaar zijn zo'n tien koffieshops en een paar cafés die softdrugs verkopen. Er zijn verder enkele huisadressen en er schijnt zelfs een besteldienst te zijn die bij aankoop van meer dan 25 gulden gratis bezorgt. Een leeftijdsgrens kunnen gemeente of politie niet stellen - de handel is eigenlijk verboden - maar veel eigenaren laten hun drankvergunning (geen verkoop beneden de zestien jaar) ook gelden voor softdrugs. Op die manier voldoen de shops aan de landelijke richtlijnen van het ministerie van justitie.

Any-Time is al meer dan vijftien jaar een begrip in stad en regio. Hans staat bijna iedere dag achter de toonbank. “Wil Lubbers een leeftijdgrens? Die hebben we allang.” Hij weet niet of de regeling van de gemeente of de politie komt, maar het bord op de deur is duidelijk: "Verboden toegang onder de achttien'. “Ik vind het wel goed zo. Goeie voorlichting is veel belangrijker. Dat mensen weten wat wiet is en dat ze het niet op een hoop gooien met andere rotzooi. Ik rook elke dag en daar voel ik me lekker bij.”

“Natuurlijk zie je zo of iemand jonger dan achttien is”, zegt Hans. “Dan staan ze zenuwachtig te draaien. Als ze geen legitimatie kunnen laten zien, stuur ik ze weg.”

Jeroen, een “kleine zelfstandige in de bouw en verbouw” rookt meestal kant en klare joints - machinaal gerold van de restjes en kruimels die in de koffieshop overschieten. Sinds een aantal jaren bestaan er bedrijfjes die zich daarin hebben gespecialiseerd. De kant-en-klare joints in Any-Time zijn voorzien van een sigarenbandje in de vorm van een gouden sticker met de merknaam.

Op zaterdagavond rookt Jeroen liever iets speciaals en dan vraagt hij of Erica er een voor hem rolt. Zij is volgens hem "kampioen jointbouwen'. “Het verschil tussen een sigaret en een sigaar”, zegt Erica fijntjes. Erica is moeder van twee kinderen. Ze kan niet zeggen hoe oud haar dochter moet zijn voor die mag roken. “Ze is nu zes, maar al zo wijs. Ze vroeg laatst of we wel lid waren van het Wereld Natuur Fonds. Kinderen worden zo zelfstandig op school. Het is net als met sigaretten: elk kind van dertien heeft het toch al eens geprobeerd. Ze beslissen dan zelf of ze ermee doorgaan.”

“Het is hier erg veranderd in de loop van de jaren.” Onder het praten helpt Hans de klanten. Er ontstaat een rij. Als een kleine kruidenier is hij in de weer met laadjes, zakjes en zijn weegschaaltje. “Vroeger was het een soort scene die hier hier kwam. Nu zie je ook dokters en advocaten. Na hun werk komen mensen even gauw een grammetje kopen.”