Weekoverzicht

De financiële markten hadden deze keer een Duitse renteverlaging verwacht.

Dat verklaart mede de teleurstelling over het besluit van de Bundesbank om het disconto met een half procentpunt te verlagen tot 7,5 procent maar de lombardrente van 9 procent ongewijzigd te laten. Alom wordt de rentemaatregel als “te beperkt” gezien. De dollar reageerde zelfs met een forse koersval. De Franse franc, die normaal gesproken toch van een Duitse renteverlaging zou moeten profiteren, bleef maar net boven de bodem van het Europees Monetair Stelsel (EMS). Nog altijd bestaat de vrees dat een rechtse regering na de verkiezingen van 21 en 28 maart voor een devaluatie zal kiezen om de Franse economie uit de recessie te halen. Alleen de landen met sterkere valuta, waaronder Nederland en België, volgden de Duitse rentestap.

In Duitsland zelf is door het bedrijfsleven ook tamelijk lauw gereageerd op het besluit van de Bundesbank, ofschoon de zeer zwakke Duitse economie elke rentedaling natuurlijk goed kan gebruiken. Zo maakte Volkswagen, de grootste Europese autoproducent, bekend dat het wegens dramatisch verslechterde het dividend over 1992 met ruim driekwart wordt verlaagd tot twee mark per aandeel van 50 mark. Het bedrijf ontkent niet langer berichten dat over het eerste kwartaal een miljard D-mark verlies zal worden geleden.

De verlaging van het disconto is een beloning voor het Solidariteitspact dat regering, oppositie en deelstaten vorig weekeinde sloten voor de financiering van de wederopbouw van Oost-Duitsland en het herstel van de Duitse economie. Maar de Bundesbank is als een vader die alleen iets geeft aan zijn kind als het zich netjes blijft gedragen. De inflatie van 4,2 procent in West-Duitsland is nog altijd te hoog en ook de geldgroei is nog niet binnen de perken. De lombard-rente, die als bovengrens fungeert en dus minder praktische betekenis heeft, zal bij een volgende gelegenheid ongetwijfeld worden verlaagd.

De Britse minister van financiën, Lamont, kondigde ingrijpende belastingverhogingen aan, waaronder een BTW-heffing op brandstof voor huishoudelijk gebruik, om te voorkomen dat het financieringstekort van de overheid nog verder oploopt dan de nu geraamde 50 miljard pond (8 procent van het bnp) in het komende begrotingsjaar. De bewindsman wacht echter wijselijk tot 1994 met doorvoering van de maatregelen, gezien de nog steeds zeer zwakke Britse conjunctuur. Lamont volgt hiermee dezelfde lijn als Duitsland en de VS. De Britse regering brak met de aangekondigde belastingmaatregelen wel een verkiezingsbelofte. Een positief bericht voor de Conservatieve regering was de lichte daling van de werkloosheid.

Juist nu de wereldeconomie nog altijd niet uit de recessie is, nemen de spanningen in de handelsrelatie tussen de EG en de VS toe. De ontmoeting tussen voorzitter Delors van de Europese Commissie en president Clinton in Washington bleef zonder resultaat. De fricties vloeien voort uit Amerikaanse anti-dumpingheffingen op staal, kritiek op Europese subsidies voor Airbus en de recente dreiging vanaf volgende week Europese bedrijven uit te sluiten van Amerikaanse overheidsorders in bepaalde sectoren. Dit laatste is een repressaille tegen een EG-richtlijn over openbare aanbestedingen. Gisteren kwam uit Washington het bericht dat de tegenmaatregelen voorlopig worden uitgesteld. In Brussel bestaat de vrees dat president Clinton de eigen economie wil oppeppen door de binnenlandse markt te beschermen.

De G-7 (zeven belangrijkste industrielanden) hebben na veel heen en weer praten besloten op 19 april in Tokio een speciale bijeenkomst van ministers (van financiën en buitenlandse zaken) te beleggen om te praten over hulp aan Rusland. Ze willen voorkomen dat het hervormingsbeleid van de door het parlement gekortwiekte president Jeltsin nog verder in het slop raakt.

En dan kwam er deze week nog een hard dreigement uit het Midden-Oosten. De zes oliestaten aan de Golf dreigen hun oliekraan half dicht te draaien als de plannen van de EG en de Amerikaanse regering doorgaan om nieuwe milieubelastingen op olieprodukten in te voeren. Ze zijn bevreesd dat hun afzetpositie door zulke heffingen in het geding komt.