Nog slechts paar kanshebbers voor toppositie IBM

NEW YORK, 20 MAART. Het zoeken naar een topman (chief executive officer) die IBM moet gaan leiden, begint op een afvalrace te lijken. Nadat John Akers eind januari de pijp aan Maarten gaf, is gespeculeerd over veel kandidaten maar één voor één ontkennen ze uitdrukkelijk dat ze serieus geïnteresseerd zijn. Onrustbarend voor IBM is dat niet de zwakkere broeders maar de potentiële winnaars voor de eer bedankten.

IBM heeft een paar slechte jaren achter de rug. Het bedrijf leed in 1991 voor het eerst in zijn geschiedenis verlies. Na een verlies van bijna vijf miljard dollar in 1992 kon John Akers, sinds 1985 IBM's leidende man, niet anders dan vertrekken.

Op 26 januari gaf de zevenkoppige benoemingscommissie van IBM, onder voorzitterschap van James E. Burke, zichzelf 90 dagen om samen met twee headhunting-bureaus een opvolger voor de afgetreden topman Akers te vinden. Algemeen wordt aangenomen dat IBM op de jaarvergadering van 26 april in Tampa, Florida, met een nieuwe naam naar buiten komt.

In het begin is nog de mogelijkheid genoemd dat iemand van binnen het bedrijf de topfunctie zou krijgen maar inmiddels rept niemand daar meer over. Gezocht wordt naar een soort supermanager die binnenshuis doortastend is, de computerindustrie kent en lak aan de IBM-tradities heeft. Het vertrouwen van investeerders terugwinnen lukt IBM alleen maar door iemand van buiten de eigen gelederen aan te stellen, zo is de mening van analisten.

De lijst van goede kandidaten van buitenaf is in de laatste twee weken behoorlijk geslonken. In het begin waren het nog Michael Armstrong (Hughes Aircraft, daarvoor IBM), Ross Perot (Perot Systems), John Sculley (Apple), David Kearns (Xerox), Charles Exley (ex-NCR), Lawrence Bossidy (AlliedSignal), John Young (ex-Hewlett-Packard), Louis Gerstner (RJR Nabisco), Morton Meyerson (Perot Systems) en Paul Stern (Northern Telecom). Sommige namen verdwenen geruisloos, anderen voelden zich gedwongen zelf te bedanken.

“De kandidaten die in de pers zijn genoemd, zijn niet eens allemaal kanshebbers”, aldus Dick Shaffer van ComputerLetter, een gezaghebbende vakpublikatie. “Er wordt verschrikkelijk veel gespeculeerd maar niemand weet eigenlijk iets.” Shaffer zegt ook geen geruchten te horen en heeft geen trek om te speculeren. “Ik weet wèl dat het om de lastigste baan gaat die maar te bedenken is, zo ongeveer vergelijkbaar met de functie van president van Bosnië.”

Een maand geleden meende de Wall Street Journal praktisch zeker te weten dat John Sculley van Apple bovenaan de lijst stond. Hij had immers net een huis gekocht op een steenworp afstand van Armonk, New York, waar het hoofdkwartier van IBM is. Apple is gevestigd in Californië dus wat had hij anders te zoeken in de omgeving van Armonk dan IBM?

Maar Sculley bedankte en viel dus af. John Young bedankte vorige week eveneens. Daarna was de aandacht opeens gericht op Lawrence Bossidy, die tot twee keer toe in of bij de IBM-burelen was gesignaleerd. Salomon Brothers' analist John C. Jones tipte hem in een persbericht als de beste kandidaat. Ook Bossidy voelde zich gedwongen publiekelijk te ontkennen. De laatste afvaller is George Fisher van Motorola, die deze week heeft bedankt. Fisher werd gezien als een sterke kandidaat. Volgens IBM-watchers is de aandacht nu gericht op Gerstner, Stern en Meyerson.

Gerstner is de topman van RJR Nabisco, het tabaks- en voedingswarenconcern. Hij is de echte outsider omdat hij te weing van computers zou weten. Gerstner was voorheen echter werkzaam bij American Express en McKinsey & Co, dus gebrek aan overzicht in managementszaken zal hem niet verweten kunnen worden. Meyerson zat bij Electronic Data Systems, dat Perot aan General Motors heeft verkocht, maar bleef daar niet. Hij leidt nu Perot Systems en is de laatste tijd een belangrijke adviseur geweest van Michael Dell, de succesvolle leider van Dell Computers. Paul G. Stern is de Amerikaanse topman van het Canadese Northern Telecom. Stern was topman bij Unisys en sinds vier jaar van Northern Telecom. Het bedrijf heeft onder Stern inkomsten en winst enorm zien stijgen en Northern Telecom wordt wel gezien als de concurrent waar AT&T het meest voor moet oppassen.

Jones van Salomon Brothers had Paul Stern als tweede keus vanwege zijn succesvol leidinggeven aan de Canadese telecommunicatiereus Northern Telecom. Heeft Stern misschien op 26 april een vergadering in Tampa?