Luxe-vrouwtjes met grillige teksten

Voorstelling: Dieu le Veult van Paul Pourveur door de PaardenKathedraal/Theatergroep Piek. Regie: Willibrord Keesen. Spel: Monique Kuijpers en Marike van Weelden. Vormgeving: Petra Korink. Licht: Dan Rapaport. Gezien: 17/3 Theater Kikker, Utrecht. Tournee t/m 21/4.

Blondje en Zwartje zijn echte luxe-vrouwtjes. Ze dragen zijden lingerie onder hun mantelpakjes, ze liggen op een gewatteerde deken en vaak, zeggen ze, kijken ze de hele dag naar de nieuwsuitzendingen van CNN. Ze zijn dus goed op de hoogte van de problemen in de wereld en die laten hen bepaald niet koud. Wat zouden ze graag naar Somalië, Beiroet of Sarajevo gaan om daar eens orde op zaken te stellen! Het decor verraadt al dat dit slechts een droom is: het schotelvormige podiumpje lijkt soms net een ruimteschip.

In twaalf taferelen laat de Vlaamse toneelschrijver Paul Pourveur zien waar politieke machteloosheid zoal toe leidt. Blondje en Zwartje gebruiken hun overtollige energie voor een uitputtende analyse van hun situatie en komen tot de volgende conclusies: hoe meer we weten, des te minder we eraan hebben, en: hoe mobieler we zijn, des te zinlozer het is de aarde te bereizen. Vroeger, zo beweren zij, was dat precies omgekeerd. De kruisvaarders bijvoorbeeld waren lang niet zo mobiel als wij en wisten zo goed als niets, maar toch trokken zij monter naar Palestina om daar 'een nieuwe orde aan te reiken'. En als je hen vroeg waarom zij oorlog voerden, dan luidde het antwoord steevast: 'Deus lo volt', 'dat is de wil van God'.

Soms maakt Pourveurs betoog een warrige indruk. "Hoed u voor de logica!" waarschuwt Zwartje ergens. De dames filosoferen er dan ook lustig op los. Hun reis door de geest is als de reis van een UFO door het heelal; waarheen zij op weg zijn blijft in het ongewisse en niemand kent hun strategische missie. Het werd mij bijvoorbeeld niet duidelijk of zij nu vóór of tegen 'de complexiteit van de wereld' strijden - een bewijs te meer bij Pourveurs stelling dat de wereld uitsluitend uit paradoxen bestaat.

Eén ding lijkt in elk geval zeker: de auteur van Dieu le Veult is niet, zoals gebruikelijk, gefascineerd door de macht van de taal, maar juist door haar nietszeggendheid. De beide actrices geven daar soms briljante voorbeelden van. Neem nu het woordje "trouw'. Eigenlijk betekent dat: bestendig, onveranderlijk. Maar waarom noemt men honden, inclusief die exemplaren die hun baasje liever vandaag dan morgen aan stukken zouden scheuren, dan altijd "trouwe viervoeters'? Dat moet wel met een devaluatie van de taal te maken hebben.

Monique Kuijpers en Marike van Weelden brengen deze grillige teksten met een bewonderenswaardige vitaliteit, zodat je gelukkig meestal vergeet dat zij geen echte personages, maar slechts een spreekbuis van de schrijver zijn.