Reggy Gunn Wunderkammer. Arti et Amicitiae, Rokin ...

Reggy Gunn Wunderkammer. Arti et Amicitiae, Rokin 112, Amsterdam. T/m 10 april. Di t/m zo 12-17u. Videocatalogus ƒ 10,-. Reggy Gunn schilderijen. Galerie Onrust, Planciusstraat 9a, Amsterdam. T/m 3 april. Wo t/m za 13-17.30u. Prijzen 4000-9500 gulden. Publikatie ƒ 15,-.

Frank F. Castelyns Depot XIII. Storm, Rechtboomssloot 42. T/m 28 maart. Do t/m za 14-18u. Prijzen 6000 BF (polaroids) tot 180.000 BF. Werk van Castelyns is t/m 1 april bij galerie Lumen Travo, Paulus Potterstraat 38.

Tim Benjamin The Living Room, Laurierstraat 70, Amsterdam. T/m 2 april. Wo t/m zo 14-18u. Prijzen 2750 tot 5000 gulden.

Reggy Gunn

De tentoonstelling over zeventiende-eeuwse rariteitenkabinetten die tot een half jaar geleden in het Amsterdams Historisch museum te zien was, maakte opstandig. Waarom is deze vorm van verzamelen, die zeldzame voortbrengselen van natuur en kunst samenbracht in glanzende houten kastjes, toch uitgestorven? De Amsterdamse schilder Reggy Gunn (1959) heeft nu in Arti een rariteitenkabinet ingericht. Voor een deel gaat het nog om dezelfde voorwerpen als in de zeventiende eeuw: bijzondere schelpen, weekdieren op sterk water, opgezette krokodillen, een masker uit Papoea Nieuw Guinea, mismaakte foetussen uit de collectie van museum Vrolik. Daartussen zette Gunn voortbrengselen van moderne techniek, zoals een verzameling gloeilampjes uit het archief van Philips, een computerspel en een robotmier. De oude dingen spreken helaas meer tot de verbeelding dan de nieuwe. Ook op het lichtblauwe behang zijn alleen oude dingen geschilderd.

Een rariteitenkabinet wordt gemaakt uit verbazing. Een fotogravure uit 1910 laat dat op de tentoonstelling heel mooi zien. Een naakte jongen kijkt en wijst naar een witte bol. The wondrous globe heet de gravure.

De kunstwerken die Gunn uitzocht (voor een deel afkomstig uit de collectie van het Centraal Museum uit Utrecht) kun je soms op dezelfde manier bekijken als de andere vreemdigheden in deze wonderkamer, zoals een bronzen been van Henk Visch en een hek met aluminium hagedissen van Hans van Houwelingen. Meestal halen de kunstwerken grapjes uit met vorm of inhoud van het ouderwetse rariteitenkabinet. Jürgen Meekel zette bij voorbeeld drie opblaasbare olifanten op sterk water en meesterpatissier Cas Smiers maakte een marsepeinen versie van Arcimboldo's portret van de zomer, een schilderij van een gezicht dat uit fruit en groente is opgebouwd.

Reggy Gunn is zelf met een anamorfose vertegenwoordigd, een zwerm Siberische vlinders die vanuit een bepaald standpunt een gezicht vormen (verklappen welk is flauw). Van de schilder Erik Andriesse exposeert hij in de Wonderkamer geen werk, maar twee staartroggen, die bekend zijn van zijn schilderijen. Gunn exposeert zijn eigen schilderijen in galerie Onrust. Een verband tussen zijn schilderijen en de Wonderkamer is er niet. De weekdieren uit zijn eigen collectie die Gunn in Arti exposeert keren in Onrust niet terug. Ook de verbazing over de merkwaardigheden van de wereld, is in zijn eigen werk niet te vinden. Gunn maakt slechts spaarzaam van de wereld gebruik. Alleen varens, bladeren, stakerige bomen, vage vogels en een paar andere vormen heeft hij van haar geleend. Voor de rest zijn de schilderijen gevuld met kleur en diepte, zijn eigen schepping.

Wunderkammer. Arti et Amicitiae, Rokin 112, Amsterdam. T/m 10 april. Di t/m zo 12-17u. Videocatalogus ƒ 10,-. Reggy Gunn schilderijen. Galerie Onrust, Planciusstraat 9a, Amsterdam. T/m 3 april. Wo t/m za 13-17.30u. Prijzen 4000-9500 gulden. Publikatie ƒ 15,-.

Frank F. Castelyns

De voorwerpen die de Antwerpenaar Frank F. Castelyns (1942) verzamelt zijn het tegendeel van buitenissig. Maar dat iemand ze verzamelt is daarom des te merkwaardiger. Castelyns behoudt sinds twintig jaar dat wat iedereen weggooit: kaaskorsten, met bloed doordrenkte watten, walnootdoppen, stukken karton en luciferhoutjes. In Antwerpen heeft hij er al twaalf opslagplaatsen mee gevuld. Het was de bedoeling dat galerie Storm tijdelijk het dertiende depot zou worden, maar van dat idee is de verzamelaar afgestapt. In Storm zijn nu elf objecten te zien van op karton geplakt afval en een aantal polaroids van eerder gecreeërde taferelen. De taferelen lijken mij geen commentaar op de moderne wegwerpmaatschappij. Broodkruimels en sinaasappelschillen bestaan al duizenden jaren. Modern verpakkingsmateriaal als plastic gebruikt Castelyns nauwelijks.

Castelyns toont dat bijna elke gebeurtenis een rest heeft, dat niets zonder gevolgen blijft. Eén tafereeltje laat bij voorbeeld zien wat er overblijft als je een mandarijn eet. Een schil en een bonnetje met "Thank you come again,' op straat gegooid en nu vastgeplakt op een stuk karton. De teksten die Castelyns aan zijn afval toevoegt, maken de tafereeltjes nog melancholieker. Soms bedenkt hij ze zelf, soms zijn het gevonden briefjes, zoals "Ik heb ons kleintje niet gezien. Vriendelijke groeten Sarah.' Het grootste tafereel is vastgeplakt op een tafel. Kaaskorsten, bierdoppen, een kapotte mok, w.c. papier, lucifers en wattestokjes. De titel La bataille de Sarajevo contre la bataille du dejeuner sur l'herbe probeert van de tafel een metafoor te maken. Dat lukt niet. Ik blijf me afvragen of Castelyns' tafel naar zijn werkelijkheid is gemodelleerd of dat hij met zijn afval een vrije compositie wilde maken. Ook de nieuwsgierigheid naar de maker neemt toe. Waarom gebruikt hij wel kaaskorstjes en geen worstvelletjes? Is zijn afval autobiografisch? Zo ja, dan is Castelyns iemand die nergens afscheid van kan nemen.

Depot XIII. Storm, Rechtboomssloot 42. T/m 28 maart. Do t/m za 14-18u. Prijzen 6000 BF (polaroids) tot 180.000 BF. Werk van Castelyns is t/m 1 april bij galerie Lumen Travo, Paulus Potterstraat 38.

Tim Benjamin

Een man in een bruin pak staat achter een vrijwel leeg bureau. Achter hem hangt een grafiek. Een man zit met zijn handen achter zijn schouders in een fauteuil. Een man zit op zijn knieën, zichtbaar door het vizier van een wapen. Een man houdt een pistool tegen zijn slaap. Dit gebeurt allemaal op een schilderij van Tim Benjamin (1958). Door het beeld zwemmen ook nog twee visjes van de staatsloterij en de woorden "For execution of the will sign below'. Het schilderij is niet te lezen als een stripverhaal. Elk van de hier beschreven mannen zit, helder geschilderd, gevangen in zijn eigen kleurvlakje rondom de centrale voorstelling, de man achter het bureau. Soms zit in een vlakje een close-up, soms is een hele man zichtbaar.

Geld, zaken, misdaad, dood, alle ingrediënten voor een detective zijn aanwezig. Maar de plot is uit de gegevens niet op te maken. Nu zijn er in ieder geval twee mogelijkheden. De schilder kent het verhaal wel, hij heeft alleen de ware toedracht verhuld. Of de schilder heeft helemaal geen verhaal bedacht, hij draagt mogelijkheden aan. De kijker mag het verder zelf uitzoeken. Toch denk ik niet dat iemand dat zal doen. De meeste mensen willen geen verhalen verzinnen, maar ze aangeleverd krijgen. En dat laat Benjamin zien, hoe gegevens worden opgeslagen, gecombineerd en bewaard, voor ze een verhaal worden. Hij draagt op andere schilderijen informatie aan over honden en houseparty's. Het leidt tot grappige vragen. Waar laat ik de hond met de koksmuts? Blijft hij in mijn geheugen bij het schilderij, of zal ik hem ergens anders opslaan? In een verhaal zal hij wel niet terecht komen. Want alle verhalen waartoe Benjamin aanzet blijven onuitgedacht, eeuwig in statu nascendi.

The Living Room, Laurierstraat 70, Amsterdam. T/m 2 april. Wo t/m zo 14-18u. Prijzen 2750 tot 5000 gulden.